Son 12 aylık cari denge yaklaşık 17 yılın ardından fazla verdi

AA |  09 Ağustos 2019 Cuma - 12:31 | Son Güncelleme : 09 08 2019 - 12:31

Türkiye, son 12 aylık cari dengede yaklaşık 17 yılın ardından fazla verirken, enerji ithalatı da haziranda 26 ayın en düşük seviyesinde gerçekleşti.


Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinden  derlediği bilgilere göre, cari işlemler açığı haziranda 548 milyon dolar  düzeyinde gerçekleşirken, son 12 aylık cari denge 538 milyon dolarla Kasım  2002'den bu yana ilk kez artı verdi. Bu dönemde parasal olmayan altın ihracatı 141 milyon dolara  gerilerken, ihracatı 589 milyon dolar oldu. Böylece parasal olmayan altın kalemi  haziranda 448 milyon dolar açık verdi.
 
Türkiye'nin ödemeler dengesinde önemli bir yer tutan enerji kalemine  bakıldığında, haziranda 488 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildiği  görülürken, enerji ithalatının 2 milyar 872 milyon dolarla Haziran 2017'den bu  yana en düşük seviyeye gerilediği görüldü. Böylece enerji kaleminde haziranda  verilen net açık 2 milyar 384 milyon dolarla 26 ayın en düşük seviyesinde  gerçekleşti.
 
Bu gelişmeler sonucunda son 12 aylık verilerde enerji ve altın dışı  (çekirdek) cari dengede ise 42,6 milyar dolarlık fazla oluştu. Bu rakam  verilerine ulaşılan Aralık 1996'dan bu yana en yüksek seviyeye işaret etti. Böylece altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 2 milyar 284 milyon  dolar artı verdi.
 
"Son 12 aylık cari denge 4 milyar dolar fazla verebilir"
 
 Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AA Finans Analisti ve  ekonomist Haluk Bürümcekçi, son 12 aylık cari dengenin 538 milyon dolar fazla ile  belirgin iyileştiğini söyledi.Temmuz ayı gümrük dış ticaret öncü verilerinin, son 12 aylık cari  dengenin 4 milyar dolar civarında bir fazla verilebileceğine işaret ettiğini  aktaran Bürümcekçi, "Son bir yılda ekonomik aktivitede önce durgunluk sonra da  resesyon yaşanması ile enerji ve altın dışı açıkta belirgin iyileşme eğilimi  gözlenmekte. Dış talebin küresel krize göre daha güçlü seyretmesi sayesinde ise  cari dengedeki iyileşme 2001 krizine benzer boyutlara ulaşacak gibi  görünmektedir." dedi.
 
 Bürümcekçi, cari açıkta haziran ayında gözlenen iyileşmede, dış  ticaret açığının geçen yıldan düşük açık ve hizmetler dengesinin yüksek fazla  vermesi ana etken olduğunu dile getirdi. Cari dengedeki iyileşmenin, büyüme zayıf kaldıkça devam edeceğini  anlatan Bürümcekçi, şunları kaydetti:"Önceki yıl cari açığı artıran faktörlerin başında gelen enerji  ticaretindeki gelişmelerin devam edip etmeyeceği kritik görünürken, petrol  fiyatlarının son dönemdeki gerilemeyle 2018 ortalaması olan 72 doların altına  inmesi cari açığı azaltıcı etki getirmeye başladı. Altın ticaretinde ise geçen  yıl ilk altı ayda verilen 7,6 milyar dolar net açık bu yıl aynı dönemde 3,6  milyar dolara geriledi. Ayrıca, ilk çeyrek milli gelir ve ikinci çeyrek öncü  verilerinden görüldüğü gibi ekonomik aktivitedeki toparlanmanın zayıf kaldığı  anlaşılmaktadır. Bu gelişmenin, dış ticaret açığı üzerinde diğer unsurlardan daha  güçlü etkide bulunduğunu düşünmekteyiz. Buna ek olarak, turizm gelirlerinin,  turist sayısının artış eğilimini koruması ile toparlanma göstermeye devam edeceği  beklenmelidir. Buna karşılık, AB pazarı ve genel olarak küresel çapta büyümede  gözlenen yavaşlamanın ihracat artış hızımızı olumsuz etkileme olasılığı  artmaktadır. Bu doğrultuda, 2019 sonu cari denge tahminimizi 2 milyar dolar  fazlaya revize ederken, bu tahmin üzerinde risklerin dengeli olduğunu  düşünmekteyiz."
 
  "Cari fazla vermeye devam edebiliriz"
 
 İntegral Yatırım Araştırma Uzmanı Seda Yalçınkaya Özer de cari  işlemler açığının haziranda beklentileri aştığını belirterek, yıllıklandırılmış  veride ise fazla verildiğini kaydetti. Büyümede yavaşlamanın sonucu olarak cari işlemler dengesinde  iyileşmenin sürdüğüne işaret eden Özer, "Yıl genelinde cari işlemler dengesindeki  gerilemenin devam etmesini bekliyoruz. Dış ticaret açığındaki artışa karşılık  turizm gelirlerindeki yükselişin sürmesi cari açığın küçük miktarda gelmesini  sağlamış. Muhtemelen önümüzdeki günlerde yaz aylarının gelmesi ile seyahat  gelirlerinde artış görülebilir." diye konuştu.
 Özer, finansman tarafının güçlü olmadığını, doğrudan yatırımlara 581  milyon dolarlık giriş olduğunu aktararak, şöyle devam etti:  "Genel finansman hesabını özetlersek, 581 milyon dolarlık doğrudan  yatırım girişinden 2 milyar 98 milyon dolarlık portföy çıkışını düşüp, 2 milyar  368 milyon dolarlık diğer yatırımlardan gelirleri eklediğimizde 851 milyon dolar  giriş oluyor. Buna 2 milyar 778 milyon dolarlık net hata noksanı çıkardığımızda  yaklaşık 1 milyar 927 milyon dolarlık bir finansman fazlası oluşmuş görünüyor.  Buna cari hesaptan gelen 548 milyon dolar açığı eklediğimizde ulaşılan yaklaşık 2  milyar 475 milyon dolar döviz ihtiyacımız olmuş. Onu da rezervlerden  karşılamışız. Yılbaşından bu yana rezerv kullanımımız 1 milyar 638 milyon dolara  ulaşmış durumda."
Temmuz ayında turizm gelirlerinde daha fazla artış görülmesinin mümkün  olduğunu vurgulayan Özer, "Önümüzdeki günlerde cari fazla vermeye devam  edebiliriz. Bu sonuçlar uzun zamandan sonra döviz kurlarında cari hesaptan oluşan  baskının da bittiğini görüyoruz." dedi.
 
    
 

ETİKETLER