Siyanür nedir?

09 Kasım 2019 Cumartesi - 18:05 | Son Güncelleme : 11 11 2019 - 8:02

Türkiye’deki siyanürlü ölümlerin sayısı artıyor. Fatih’te 4 kardeşin siyanürlü intiharı sonrası 4 kişilik bir aile daha siyanürle intihar etti. Siyanürlü ölümlerin peş peşe gelmesi birçok kişinin siyanür nedir? Siyanürün etkileri nelerdir? Sorularını araştırmasına neden oldu.


Mayıs ayında İzmir’in Bayraklı ilçesinde yaşayan Mahmut Can Kalkan’ın, anne ve babasına siyanür içirerek onların ölmesine neden olmasının ardından, siyanürlü ölümler Türkiye’de daha fazla gündem olmaya başladı. Önce Fatih’teki 4 kardeş, ardından 4 kişilik bir ailenin siyanürlü intiharı sonrası siyanür tarşmalarını yeniden yükseltti. Siyanür nedir? Siyanürle zehirlenme nasıl olur? Siyanürün etkileri nelerdir?Siyanür rahat bulunan bir madde midir? Siyanür nasıl bir maddedir? 

Siyanür nedir?

Siyanür bir karbon ve ona bağlı üç azot içeren kimyasal bileşiklere verilen addır. Organik ya da inorganik çeşitlerinin dışında, siyanür endüstriyel olarak da üretilmektedir. Organik çeşitleri insan vücuduna zarar vermez zaten zehirli de değildir. Kiraz, badem kayısı, şeftali, erik, fasulye, patates, turp, lahana ve şalgam gibi doğal ürünlerde siyanür bulunur. Endüstride ise taşıma ve saklama nedeniyle sodum siyanür ve demir çelik endüstrisi ile maden sanayide trityum siyanür kullanılır. Gaz formu hiydrosiyanik aist de plastik üretiminde kullanılır. 

Siyanür tedavisi nasıl olur?

Siyanür zehirlenmesinde ilk olarak zehirli maddenin zehirsiz başka bir maddeye dönüşmesi sağlanır. Bunun içinde ilk olarak kişiye sodyum nitrit verilir. Bu madde methemoglobin’e siyanür ile yarışmalı bir olarak bağlanır ve siyanür bu sayede methemoglobin’e bağlanamaz. Akabinde ise kişiye sodyum tiyosülfat verilir, bu madde ise siyanür ile reaksiyona girerek tiyosiyanat oluşturur ve böylece madde böbrekten kolay bir şekilde atılır.

Siyanür hangi alanlarda, nerelerde kullanılır?

Sanayide kullanılan siyanür yaygın olarak hidrosiyanik asit siyanürü kimyasal madde üretiminde, hayvan temininde ve haşere ilaçlarında kullanılır. Sodyum siyanür ise, genellikle madencilikte olmak üzere kimyasal ve optik endüstrisinde kullanılır.

Türkiye'de süyanürün bireysel satışı yasak. Uzmanlar, tehlikeli bir maddenin arama motorları üzerinden alınabiliyor olması nedeniyle, konunun ciddiyetle denetlenmesi gerektiğini belirtiyor.

"Kontrole Tabi Kimyasal Maddeler Hakkında Yönetmelik" ile 16.06.2004 tarih ve 25494 sayıyla Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.önetmeliğin 7. maddesi, üretime/ithalata konu yönetmelik eki kimyasal maddelerin yurt içinde gerekli denetimlerinin yapılabilmesi adına dağıtım kanallarının her birinin ve son kullanıcısının tespit edilmesini ve suistimalinin önlenmesi amaçlıyor.