Nobel Edebiyat Ödülü sahibini buldu

10 Ekim 2019 Perşembe - 14:13 | Son Güncelleme : 10 10 2019 - 15:54

2018 Nobel Edebiyat Ödülü Polonyalı yazar Olga Tokarczuk'e, 2019 Nobel Edebiyat Ödülü Avusturyalı yazar Peter Handke'e verildi. Geçtiğimiz sene, İsveç Edebiyat Akademisi’nde yaşanan taciz skandalları nedeniyle edebiyat ödülü verilememişti.


İsveç Akademisinden yapılan açıklamada, geçen yıl Akademi'yi sarsan  cinsel taciz skandalının ardından duyurusu ertelenen 2018 Nobel Edebiyat  Ödülü'nün Polonyalı yazar Olga Tokarczuk'a, 2019 yılı ödülünün ise Avusturyalı  yazar Peter Handke'ye verildiğini duyurdu.
 
DUYURUSU ERTELENEN ÖDÜL POLONYALI YAZARA VERİLDİ
 
Açıklamada, Polonyalı romancı Tokarczuk'un, "sınırlar arası geçişleri  bir yaşam biçimi olarak ansiklopedik bir tutkuyla temsil eden anlatısal hayal  gücü" nedeniyle ödüle layık görüldüğü belirtildi.
 
1962 yılında Polonya'nın Sulechov kentinde doğan Tokarczuk, edebiyat  kariyerine başlamadan önce Varşova Üniversitesinde psikoloji okudu ve ünlü  psikiyatr Carl Gustav Jung üzerine çalışmalar yaptı. İlk romanı "Podroz ludzi  ksiegi"yi (Kitap İnsanlarının Yolculuğu) 1993 yılında yayımlayan yazar,  romanlarında doğa ile kültür, akıl ile delilik, erillik ve dişilik, yurt ve  yabancılık gibi karşıtlıklar ile bunlar arasındaki geçişkenlikleri ele aldı.
 
Tokarczuk, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan 15. kadın yazar oldu.
 
2019 NOBEL EDEBİYAT ÖDÜLÜ'NÜN SAHİBİ PETER HANDKE 
 
Akademi, bu yılın Nobel Edebiyat Ödülü'nün ise Avusturyalı yazar Peter  Handke'ye verildiğini duyurdu. Handke'nin "insan deneyiminin özgünlüğünü ve  sınırlarını dilbilimsel ustalıkla araştıran etkili yapıtları" nedeniyle ödüle  layık görüldüğü kaydedildi.
 
1942 yılında Avusturya'nın güneyinde bir köyde dünyaya gelen Handke,  ilk romanı "Die Hornissen"i (Yaban Arıları) 1966 yılında yayımladı. 50 yılı aşan  edebiyat kariyerinde farklı roman, oyun ve senaryo türünde eserler veren Handke  II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa edebiyatının en önemli figürlerinden biri haline  geldi.
 
Tokarczuk ve Handke, 9 milyon İsveç kronu (yaklaşık 5,4 milyon lira)  tutarındaki ödülün de sahibi oldu. Yazarlara ödülleri Alfred Nobel'in ölüm yıl  dönümü 10 Aralık'ta Stockholm'de düzenlenecek törende verilecek.
 
 
İSVEÇ AKADEMİSİ'Nİ SARSAN SKANDAL 
 
İsveç'te yayın yapan "Dagens Nyheter" gazetesi geçen yıl kasımda  yayımladığı haberde, Nobel Edebiyat Ödülü'ne karar veren 18 kişilik İsveç  Akademisi'nin üyelerinden şair Katarina Frostenson'un eşi Jean-Claude Arnault  hakkında 18 kadının cinsel taciz iddialarına yer vermişti.
 
İsveç Akademisi ile finansal bağları bulunan bir kültür merkezini  işleten Fransız fotoğrafçı Arnault'un taciz ettiği isimler arasında Akademi  üyelerinin eşleri ve kızlarının da yer aldığı öne sürülüyordu.
 
Arnault'un ayrıca 7 kez Nobel Ödülü'nü kazanan kişilerin ismini  eşinden önceden öğrenerek dışarıya sızdırdığı, bu yolla yurt dışındaki ödül  bahislerinden menfaat sağladığı iddia edilmişti.
 
Skandalın ortaya çıkmasının ardından Akademi üyeleri Peter Englund,  Klas Ostergren ve Kjell Espmark istifa etmişti. Daha sonra da Akademi'nin Daimi  Sekreteri Sara Danius istifasını sunmuştu.
 
Akademi, skandal üzerine kamuoyunda kuruma karşı duyulan güvenin  azalması nedeniyle Nobel Edebiyat Ödülü'nün verilmesinin ertelendiğini, 2018  Nobel Edebiyat Ödülü sahibinin, 2019 ödülünü kazananıyla aynı anda duyurulacağını  açıklamıştı.
 
 NOBEL EDEBİYAT ÖDÜLÜ
 
1901'den bu yana 112 kez Nobel Edebiyat Ödülü verildi. Toplam 116  kişiye layık görülen ödüllerden dördü, ikişer yazar arasında paylaştırıldı.
 
Nobel Edebiyat Ödülü'ne şimdiye kadar 15 kadın yazar layık görüldü.
 
Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan en genç yazar Rudyard Kipling oldu.  İngiliz yazar Kipling, 1907'de ödülü aldığında 42 yaşındaydı.
 
Nobel Edebiyat Ödülü verilen en yaşlı yazar ise 2007'de 88 yaşındayken  ödüle layık görülen Doris Lessing oldu.
 
Nobel Edebiyat Ödülü şimdiye kadar 29 kez İngilizce, 14 kez Fransızca,  14 kez Almanca ve 11 kez de İspanyol dilinde yazan ustalara verildi. Bu dilleri 7  ödülle İsveççe, altışar ödülle İtalyanca ve Rusça, 5 ödülle Lehçe, üçer ödülle de  Norveççe ve Danca izledi. Yunanca, Japonca ve Çince yazan yazarlar ikişer kez  ödüle layık görüldü. Arapça, Bengalce, Çekçe, Fince, İbranice, Macarca,  İzlandaca, Oksitanca, Portekizce, Sırpça-Hırvatça, Yiddiş ve Türkçe yazan  yazarlar ise birer kez ödül kazandı.
 
2006'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan Orhan Pamuk, Nobel alan ilk Türk yazar olmuştu.