Mirasta eşitlik tartışması Tunus'u ikiye böldü

AA |  18 Ağustos 2018 Cumartesi - 14:29 | Son Güncelleme : 18 08 2018 - 14:29

Cumhurbaşkanı Baci Kaid es-Sibsi'nin, kadın-erkek miras eşitliği yasa teklifini meclise göndereceğini açıklaması, Tunus toplumu ve siyasetini ikiye böldü.


Cumhurbaşkanı Baci Kaid es-Sibsi'nin, kadın-erkek arasında mirasta eşitlik sağlayacak yasa tasarısını meclis göndermesinin ardından Tunus toplumu ve siyaseti, laik ve gelenekçi devleti savunan eksenlerde ikiye ayrıldı. Geçen yıl 13 Ağustos'ta Tunus Milli Kadın Bayramını kutlarken, kadın-erkek arasında mirasta eşitliği sağlayacak çalışmanın başlatılacağını duyuran Sibsi, bu yıl aynı tarihte söz konusu değişikliğin meclise gönderileceğini duyurdu.Takvimi henüz belirsiz eşitlik yasa tasarısında, isteyen Tunusluların İslami usullere göre mirasını pay edebileceği belirtildi.
Tunus devletinin anayasaya göre "sivil bir devlet" olduğunu belirten Sibsi, muhafazakar ve İslami eğilimi temsil eden Nahda Hareketi'nden yasaya destek olmasını istedi. Ancak Nahda yöneticilerinden, yasaya destek olmayacakları konusunda açıklamalar gecikmedi.

Cumhurbaşkanının eski partisi Nida Tunus'tan da Nahda Hareketi'nin parlamentodaki tavrının partinin "sivilliğine ilişkin bir sınav olacağı" açıklamaları geldi.

Tunus'un kurucu lideri Habib Burgiba döneminde hayata geçen ve halen yürürlükteki medeni kanun, tek eşlilik, kadının boşanma hakkı gibi Arap ülkelerine göre daha laik uygulamalar barındırıyor. Ancak miras ve bazı diğer konularda İslami usuller öne çıkıyor.

"Yasanın tartışılması gerekiyor"

Nahda Hareketi Partisi Milletvekili Yemine Zuğlami, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Tunusluları bölen bir tartışmada taraf olmayacaklarını belirterek, "Nahda Hareketi, anayasada da kayda alınmış, Tunus'un İslami kimliğine ters düşen bu yasanın lehinde oy kullanmayacaktır." dedi.

Tunus'ta 2014 yılında kabul edilen anayasanın birinci maddesinde, "Tunus özgür, bağımsız, egemen bir devlettir. Dini İslamdır, dili Arapça'dır ve rejimi cumhuriyettir" ifadeleri yer alıyor.

Zuğlami, yasa tasarısının henüz olgunlaşmadığını, "İslam alimleri ve toplum bilimcileri tarafından incelenmesi ve tartışılması gerektiğini" belirtirken, "kanun teklifinde değişiklikler yapılması halinde Nahda'nın tavrının daha da netleşebileceğini" belirtti.

Nida Tunus yetkililerinden gelen mirasta eşitlik kanun teklifinin Nahda'nın "sivilliği konusunda bir test olacağı" yönündeki açıklamaları değerlendiren Zuğlami, partisinin 10. genel kongresinde sivil kimliğine vurgu yaptığını ifade ederek, cumhurbaşkanının partisi Nida Tunus başta olmak üzere tüm partilere toplumsal görüşlerini açıkça ilan etmeleri" çağrısında bulundu.

"Tunus toplumunu bölmek istemiyoruz"

Nida Tunus Partisi Milletvekili Hasan el-İmari de yasa teklifinin anayasada tüm Tunusluların cinsiyet ayrımı gözetmeksizin eşit olduğu esasına dayandığını söyledi.


Yasa teklifinin herkesi eşit miras bırakmaya zorlamadığına, isteyenlerin İslami esaslara göre miras bırakabileceğine işaret eden İmari, kanun teklifinin parlamentoda görüşülmesinin ardından partisinin yasanın lehinde oy kullanacağını kaydetti.

İmari, Nahda Hareketi'nin yasa teklifi karşısındaki tutumunun "partinin sivilliğine ve siyasi gelişimine ilişkin bir sınav olacağı" değerlendirmesinde bulunarak, "Bizler, Tunus toplumunu kimler İslam'ın yanında kimler karşısında şeklinde bölecek bir noktaya dönmek istemiyoruz. Bu kötü bir nokta." diye konuştu.

Nida Milletvekili, yasa değişikliğinin esasa ilişkin olmadığını dolayısıyla mutlak çoğunluk değil 217 sandalyeli parlamentonun üçte biri yani 73 oy ile kabul edilebileceğine işaret ederek, yasanın meclisten geçmesi için Nahda'nın oyuna ihtiyaç duymadıklarını ima etti.

Devrimden sonra temsili arttırmak için uygulanan seçim sistemi ile çok parçalı 217 sandalyeli Tunus parlamentosunda Nahda Hareketi 69 milletvekili ile birinci sırada gelirken, Nida Tunus Partisi 58 sandalye ile ikinci sırada geliyor.

"Zamanlama seçimlerden önce"

Öte yandan Tunuslu Sosyolog Mehdi Mebruk ise, Tunus toplumunun ilk defa bir yasal düzenleme üzerinden "destekçi ve karşıtı iki zıt tarafın askerleri" ekseninde bölüneceği yorumunu yaptı.


Tüm Tunusluların din ayrımı gözetmeksizin kanunlar karşısında bir olduğunu belirten Mebruk, bu yasa teklifi ile vatandaşların "gelenekleri yani İslamiyeti" bunun karşısında modernliği isteyenler olmak üzere iki ayrı gruba ayrılacağını" belirtti.

Mebruk, bu yeni düzenlemenin 2019'da gerçekleşecek kritik parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesine denk gelmesinin de toplumun kutuplaşmasını arttıracağına da dikkati çekerek, Cumhurbaşkanının eski partisi Nida Tunus'un merkez sol, liberal eğilimdeki kadın tabandan kaybettiği oyları yeniden kazanma çabası şeklinde okunabileceği yorumunu yaptı.

Ne olmuştu?

Tunus Cumhurbaşkanı Sibsi, kadın-erkek eşitliğiyle ilgili yasal düzenlemeler üzerinde çalışmak üzere Bireysel Özgürlükler ve Eşitlik Komitesi isminde yeni bir komite kurmuştu.

Komite haziran ayında Sibsi'ye iki bölümden oluşan 233 sayfalık bir rapor sunmuştu. Raporun bireysel hak ve özgürlüklere ayrılan birinci bölümünde yer alan en bariz teklifler arasında eş cinselliğin suç olmaktan çıkarılması ve idam cezasının kaldırılması yer alıyor.

İkinci bölümde ise kadın erkek arasında mirasta eşitlik ve çocuklar arasında, evlilik dışı ilişkilerden doğanlar da dahil olmak üzere eşitlik meselesi ele alınıyor.

Raporun öngördüğü yasal değişiklikler, Tunus kamuoyunda yoğun biçimde tartışılmış, rapora destek verenler ve karşı çıkanlar yüksek katılımlı gösteriler düzenlemişti.

Sibsi, 13 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, raporun tartışmalı diğer maddelerine değinmeden, mirasta kadın-erkek arasında eşitlik sağlanmasını öngören yasa teklifini meclise sunacağını belirtmişti.