Milyonlarca çalışanı ilgilendiren karar! İşçinin sürekli gece çalıştırılması...

AA |  06 Haziran 2019 Perşembe - 11:26 | Son Güncelleme : 06 06 2019 - 14:33

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, postalar halinde çalışma yapılan iş yerinde işçinin sürekli gece postasında çalıştırılmasının ilgili yasal düzenlemelere aykırı olduğu sonucuna vararak bu nedenle istifa eden işçinin iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine hükmetti.


İşçinin sürekli gece çalıştırılması haklı fesih nedeni.  Gaziantep'te bir otelde aşçı olarak çalışan işçi, sürekli gece mesai  yapması nedeniyle rahatsızlandı. İşverene gündüz çalışma yönündeki talebini  ileten işçinin bu talebi reddedildi. İşçi, talebinde ısrar etmesi üzerine,  işveren tarafından zorla istifa ettirildiğini öne sürdü. İşçi, kıdem ve ihbar  tazminatı alacağının yanı sıra bir kısım alacaklarının ödenmesi istemiyle konuyu  yargıya taşıdı.
 
Gaziantep 3. İş Mahkemesinde görülen davada, davalı işveren, iş  yerinin otel olduğunu, 24 saat hizmet verildiğini, işçinin gece vardiyasında  çalışmak istemediğini beyan ederek istifa ettiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar  tazminatına hak kazanmadığını iddia etti.
  
 Yerel mahkeme kıdem tazminatı vermedi
 
 Mahkeme, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak işçinin  taleplerini kısmen kabul etti, kıdem tazminatı alacağının ödenmesi istemini  reddetti. Kararın temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtay 22. Hukuk Dairesine  geldi. Daire, işçinin iş sözleşmesinin haklı sebeple feshedildiğini kabul ederek  yerel mahkeme kararını bozdu.  Dairenin kararında, İş Kanunu'nun 24. maddesine göre, çalışma  şartlarının uygulanmamasının işçiye iş sözleşmesini haklı sebeple fesih imkanı  verdiği vurgulandı.
İş Kanunu'nun 69. maddesine göre, çalışma hayatında "gece" kavramının,  en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve en fazla 11  saat süren dönemi ifade ettiği belirtilen kararda, bazı işlerin niteliğine ve  gereğine göre veya yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından çalışma  hayatına ilişkin "gece başlangıcı"nın daha ileriye alınması, yaz-kış saatlerinin  ayarlanması, gece çalışmalarına fazla ücret ödenmesi usulü gibi durumları  düzenleyen yönetmelikler çıkartılabileceği aktarıldı.
 
 "Gece çalışması 7,5 saati geçemez"
 
Kararda, işçilerin gece çalışmalarının 7,5 saati geçemeyeceği ancak  turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının  alınması şartıyla 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabileceği  kaydedildi. Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara  İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesine göre, gece  postalarındaki işçilerin 7,5 saatten fazla çalıştırılmasının yasak olduğuna  işaret edilen kararda, turizm hizmeti yürütülen işlerde ise işçinin yazılı onayı  alınmak suretiyle bu sürenin aşılabileceği vurgulandı.
 
Kararda, aynı yönetmeliğin 8. maddesinde, "Gece ve gündüz işletilen ve  nöbetleşe işçi postaları çalıştırılarak yürütülen işlerde postalar; en fazla bir  iş haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci iş haftasında  gündüz çalıştırılmaları suretiyle ve postalar birbirlerinin yerini alacak şekilde  düzenlenir. Zorunluluk olmadıkça işçilerin postaları değiştirilemez. Ancak 4857  sayılı İş Kanunu'nun 69. maddesi uyarınca, gece çalışması nedeniyle sağlığının  bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, olanakların elverdiği ölçüde  gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir. İşin niteliği ve yürütümü, iş  sağlığı ve güvenliği göz önünde tutularak gece ve gündüz postalarında iki  haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir." düzenlemesinin yer aldığı  hatırlatıldı.
Dairenin kararında, somut olayda işe girdiği andan itibaren sürekli  gece çalışan davacının, "yoğun tempoda gece çalışması nedeniyle sağlık durumunun  bozulduğunu, işverene gündüz vardiyasına geçmek isteğini defalarca iletmesine  rağmen bu talebinin kabul edilmediğini, böylece, kendisine zorla istifa dilekçesi  imzalattırılarak iş sözleşmesinin sona erdiği"ni ileri sürdüğü aktarıldı.  Davalı işverenin ise davacının görevinin kahvaltıcılık olduğunu, gece  çalışmak istemediği için iş sözleşmesini istifa ederek feshettiğini savunduğu  belirtilen kararda, yerel mahkemece, "İstifa dilekçesinin zorla imzalatıldığının  ispatlanamadığı, davacının kahvaltıcı olarak işe alındığı, bu işin gece  çalışmasını gerektirdiği, ayrıca tanık anlatımlarında işçinin gündüz çalışma  isteği kabul edilmeyince işten kendisinin ayrıldığı anlaşıldığından davacı  tarafından yapılan feshin haklı sebebe dayanmadığı" sonucuna varıldığı  kaydedildi.
 
"Yerel mahkemece varılan sonuç hatalı"
 
 Kararda, "Ne var ki mahkemece eksik inceleme ve araştırmayla varılan  sonuç hatalı olmuştur." tespiti yapıldı. İşçinin sürekli gece çalıştığı için  kendi isteğiyle işten ayrılmak zorunda olduğunu dilekçeyle beyan ettiği, bu  dilekçenin istifa olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı aktarılan kararda,  öncelikle işçinin istifa dilekçesinde gerçek iradesinin ne olduğunun  araştırılması gerektiğine dikkat çekildi. Tanık anlatımlarında 24 saat açık olan otelde, mutfak bölümünde  postalar halinde çalışma sistemi uygulandığının, davacının diğer işçilerden  farklı olarak sürekli gece mesaisinde çalıştırıldığının beyan edildiği ifade  edilen kararda, şunlar kaydedildi:
 
 "Kahvaltıcılık işinin, çalışma postalarından biri olduğu  anlaşılmaktadır. Davacının çalıştığı mutfak bölümünde postalar halinde çalışma  yapıldığı dosya kapsamıyla sabit olup sadece davacının kahvaltıcılık görevi adı  altında çalışma postalarının dışında tutulması ilgili mevzuat ilke ve esaslarıyla  bağdaşmamaktadır. Bu itibarla iş yerinde postalar halinde çalışma yapıldığı sabit  olmasına rağmen davacının sürekli aynı postada çalıştırılmasının ilgili yasal  düzenlemelere aykırı olduğu, bu aykırılığın giderilmesine yönelik talebin  işverence yerine getirilmemesinin çalışma şartlarının uygulanmaması anlamına  geleceği değerlendirilerek davacının iş sözleşmesinin İş Kanunu'nun ilgili  maddesi çerçevesinde haklı sebeple feshedildiğinin kabulü gerekir."