Güvenlik soruşturması ile ilgili flaş gelişme! Meclis'e sunuldu...

AA |  19 Haziran 2020 Cuma - 18:50 | Son Güncelleme : 19 06 2020 - 21:25

Milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren düzenleme. İlk kez veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması hükümlerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin kanun teklifi TBMM Başkanlığına sunuldu.


 AK Parti Kırıkkale Milletvekili Ramazan Can ve milletvekili  arkadaşlarının imzasını taşıyan teklifle, güvenlik soruşturması ve arşiv  araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin  temel ilkeler, kimler hakkında yapılacağı, araştırma konusu edilecek bilgi ve  belgelerin neler olduğu, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerin  soruşturma ve araştırma yapacağı, değerlendirme komisyonu, veri güvenliği ile  verilerin saklanma ve silinme süreleri yeniden düzenleniyor.  Buna göre, güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması sonucunda elde  edilen kişisel verilerin göreve atanma yönünden değerlendirildiği Değerlendirme  Komisyonu oluşturulacak.
 
  Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar
 
 Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın  ilk kez veya yeniden memuriyete ve kamu görevine atanacaklar hakkında yapılacak. Teklifte, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte  yapılacaklar şu şekilde sıralanıyor:
 
Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi  olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış  menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin  bulunduğu gizlilik dereceli birimler,
    - Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet,  sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli,
   - Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel,
     - Üst kademe kamu yöneticileri,
    - Özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına  tabi tutulan kişiler,
      - Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis,  hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler.
    - Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
      Teklifle, arşiv araştırmasının kapsamı ile güvenlik soruşturması  kapsamında bakılacak konular da yeniden düzenleniyor.
    Arşiv araştırması; kişinin adli sicil kaydının, kişinin kolluk  kuvvetlerince halen aranıp aranmadığının, kişi hakkında herhangi bir tahdit  bulunup bulunmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve Ceza  Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında alınan kararlar ile kişi  hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar  kapsamındaki olguların, hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş  memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesini  kapsayacak.
 
Güvenlik soruşturması ise arşiv araştırmasındaki konulara ilave olarak  kişinin; görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat  ünitelerindeki olgusal verilerinin, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla  ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem  birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve  kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle  yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesini kapsayacak. Güvenlik soruşturmasına görevin gerektirdiği niteliklere etkisi  yönüyle kişinin eşi ile birinci derece kan ve sıhri hısımları da dahil edilecek.
 
MİT YAPACAK
 
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, Milli  İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare  amirliklerince yapılacak. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler,  kendilerine iletilen taleple sınırlı olarak güvenlik soruşturması ve arşiv  araştırması kapsamında bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden,  elektronik bilgi işlem merkezlerinden gerekli bilgi ve belgeleri, kişi hakkında  kesinleşmiş mahkeme kararlarını, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında alınan  kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ya da  kovuşturmalar kapsamındaki olguları almaya yetkili olacak.
 
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerde  yetkilendirilmiş personel, hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya  bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapamayacak, log  kayıtlarını değiştiremeyecek veya silemeyecek. Bu şekilde elde edilen bilgileri  paylaşamayacak veya yayın yoluyla duyuramayacak. Görevi gereği öğrendiği veya  edindiği kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşamayacak ya da  basın ve yayın kuruluşlarına veya diğer iletişim kanallarına veremeyecek.  Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler tarafından  bu konulara ilişkin gerekli tedbirler alınacak.
 
 Değerlendirme Komisyonu kurulacak
 
Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde  edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda en üst  amirin görevlendireceği üç kişiden az olmamak üzere Değerlendirme Komisyonu  kurulacak. Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini  sağlayacak yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv  araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde  kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilecek.
 
Değerlendirme Komisyonu, kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve  gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire iletecek.  Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulacak.
 
  
 Kişisel verilerin korunmasına ilişkin ilkeler
 
 Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında kişinin  istihbari faaliyetlere konu olmayan, kendisiyle ilgili kişisel verileri hakkında  bilgilendirilmesi, bu verilere erişmesi, bunların düzeltilmesi ve silinmesi  taleplerine ilişkin tedbirler alınacak.   Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına konu kişisel veriler,  doğru ve güncel olacak. Bu veriler, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve  ölçülü olarak kullanılacak.
 Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında yürütülen iş ve  işlemlerde, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda belirtilen genel ilkelere  aykırı hareket edilemeyecek. Ancak, milli savunma, milli güvenlik, kamu  güvenliği, kamu düzeni ve ekonomik güvenlikle ilgili istihbarat faaliyetleri  kapsamında elde edilen bilgiler, kişiye verilemeyecek.
 
  Kişisel veri güvenliği ve gizlilik
 
 Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler  ile değerlendirme komisyonları, veri güvenliğine ilişkin önlemleri alacak.  Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerinin her evresinde  gizliliğe uyularak, ilgili bilgi ve belgeler yasal olarak bilmesi gerekenlerden  başkasına verilmeyecek ve açıklanmayacak. Bu kapsamda elde edilen kişisel  veriler, amacı dışında işlenemeyecek ve aktarılamayacak.
 
  Kişisel verilerin silinmesi ve yok edilmesi
 
Teklifte, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sürecinde elde  edilen kişisel verilerin silinmesi ve yok edilmesine dair hükümler de yer  alıyor. Buna göre, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sırasında elde  edilen kişisel veriler, işlenme amacının ortadan kalkması halinde veya her  durumda 2 yılın sonunda Değerlendirme Komisyonlarınca silinecek ve yok edilecek.
 
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını yapan birimlerdeki  istihbari faaliyete konu olmayan ilgilisine ait güvenlik soruşturması ve arşiv  araştırmasına ait veriler, 2 yılın sonunda silinecek ve yok edilecek. Bu veriler,  işleme karşı dava açılması halinde karar kesinleşmeden silinemeyecek ve yok  edilemeyecek. Mahkemelerin bu konudaki talepleri, Değerlendirme Komisyonunun  bünyesinde bulunduğu ilgili kurum ve kuruluş tarafından karşılanacak.
 
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması ve  değerlendirilmesinde görevli olanlar tarafından kişisel verilerle ilgili suç  işlenmesi halinde, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı  takdirde Türk Ceza Kanunu'nun kişisel verilerin kaydedilmesine ilişkin cezai  hükümleri; kişisel verilerle ilgili kabahat işlenmesi halinde Kişisel Verilerin  Korunması Kanunu'nda yer alan kabahatlere ilişkin hükümler uygulanacak.
 
Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış  menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler  ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve  kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv  araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak birimler ve Değerlendirme  Komisyonlarının oluşumu, bu komisyonlarının çalışma usul ve esasları,  Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenecek.
 
Harp Okulları Kanunu, Astsubay Meslek Yüksek Okulları Kanunu ve bu  kanun kapsamında askeri öğrenciliğe kabul edilecekler ile Milli Savunma  Üniversitesine bağlı enstitülerde öğrenim görecekler hakkında, Güvenlik  Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre güvenlik soruşturması ve arşiv  araştırması yapılacak.
 
 Teklif, Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen  Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve  1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'u  yürürlükten kaldıracak. Mevzuatta bu kanuna yapılan atıflar, Güvenlik  Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na yapılmış sayılacak.