Facia nedeni ‘seri fren’

06 Eylül 2018 Perşembe - 0:00 | Son Güncelleme : 06 09 2018 - 0:00

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası kaza raporunu açıkladı: ‘Makinistler, üstündeki dolgu boşalan menfezden geçerken sarsıntıyı hissedip seri fren yapınca raylar burkulmuş ve vagonlar raydan çıkmıştır...’


TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Tekirdağ’ın Çorlu ilçesi yakınlarında meydana gelen, 25 kişinin öldüğü, 340 kişinin de yaralandığı tren kazasıyla ilgili inceleme ve değerlendirme raporunu açıkladı. İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Cemal Gökçe’nin açıkladığı raporda, demiryolu hattını tarım arazilerinden geçtiği ve tarım arazilerinin geçtiği yerlerde zeminin taşıma gücünün zayıf olduğu vurgulanarak, kazadan önce de bölgenin yağmur yağışı aldığı kaydedildi. İnceleme sırasında çekilen fotoğraflarda, balast ve alt balast tabakalarının yetersizliği nedeniyle işlevini yitirdiği, hatta tabii zemin içinde kaybolduğunun görüldüğü belirtilen raporda, “Teknik olarak bu durma balast yutulması denilmektedir. Demiryolu hattı yapılırken göçme, çökme ve tabaka kayması ve boşalması ile ilgili bilgiler dikkate alınmamıştır. Ayrıca yağan yağmurlar dikkate alınarak gerekli olan bakım ve kontrollerin yapılmadığı, bu kazanın sadece en son yağan yağmurlara bağlanmaması gerektiğinin bilinmesini de istiyoruz. Suçlu yağmur değildir. Yapanlar, yaptıranlar ve yapılmış olan yapıları denetlemeyenlerdir” denildi.
 
‘Seri fren rayları burktu’
 
Raporda, Çorlu’daki kazanın yolcu treninin raydan çıkmasıyla meydana geldiği belirtilerek, şöyle denildi: Söz konusu hattın demiryolu altyapısına ilişkin zayıflıkları ve denetim eksiklerini gözler önüne sermiştir. Bölgede olaydan önceki günlerde görülen kısa süreli şiddetli yağışlar, yol ve altyapı tesisleri denetiminin sıklaştırılması için önemli bir işaret sayılmalıydı; ancak, bu verinin yeterince değerlendirilmediği anlaşılıyor. Olayda ön planda olan üstündeki dolgu boşalan menfez, trenin raydan çıkmasında doğrudan etkili olmayıp, buradan geçerken şiddetli sarsıntı hisseden makinistlerin seri fren yapmasına neden olmuştur. Trenin normal fren yapması ya da fren uygulamaması halinde, yoluna raydan çıkmadan devam etmesi muhtemeldi. Özel durumlarda treni kısa mesafede durdurmak için uygulanan seri fren, trenin frenleme işlevlerinden biridir. Kurplu kesimlerde (dönemeçlerde) uygulanması güvenlik nedeniyle tavsiye edilmezken, yolun doğru kesimlerinde (aliymanlarda) uygulanmasında bir sakınca bulunmamaktadır. Altyapısı ve üstyapısı yeteri kadar iyi durumda olmayan demiryolu hatlarında uygulanan seri fren, üstyapıda burkulma gibi çeşitli geometrik bozulmalara neden olabilmektedir. Çorlu`daki olayda, uygulanan seri fren raylarda burkulmaya yol açtığı için trenin raydan çıktığı değerlendirilmektedir. Olaydan sonra menfez dolgusunda ve menfezden sonraki hat kesiminde yapılan onarım işlerinin tekniğine uygun yapılmadığı yerinde gözlemlenmiştir. Bu koşullarda, aynı yerde benzer olayların meydana gelmesi kaçınılmazdır.
 
‘Acil fren doğru yerde yapılmalı’
 
Raporda acil fren tanımı da yapıldı: Menfez dolgusunun göçmüş olması trenin raydan çıkmasına doğrudan neden olmamıştır. Yolcu treni lokomotifinde buradan geçiş sırasında yaşanan ani aşağı ve yukarı yönlü sarsıntı, makinistleri acil önlem olarak seri fren yapmaya yöneltmiştir. Acil ya da seri fren taşıtı kısa mesafede durdurmak için uygulanan bir fren türüdür. Bu frenin yolun doğru (aliyman) kesimlerinde uygulanmasında bir sakınca yoktur. Ancak acil fren yapan taşıt tekerleklerinin travers ve raylardan oluşan yol çerçevesi üzerinde, boyuna yönde (trenin hareket yönünde) zorlayıcı etkileri vardır.

ETİKETLER