Facebook Google verilerinizi nasıl koruyor

Burak Kara (bkara@gazetevatan.com) |  08 Nisan 2018 Pazar - 2:30 | Son Güncelleme : 08 04 2018 - 2:30

Internet’te sörf yapıp, video çekiyorsunuz, resim yolluyorsunuz, mesaj atıyorsunuz. Peki bunların hepsinin siz silseniz bile veri tabanından silinmediğini biliyor musunuz? Verdiğimiz linklere girip bakın, şok olmayın!


İngiliz analiz şirketi Cambridge Analytica’nın, 2014’te 50 milyon Facebook kullanıcısının verisini kendi rızası olmadan usulsüzce toplayıp, ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim kazanmasında kullanıldığı ve tüm bu verilerin depolandığı ortaya çıktı. Bu skandal ortaya koydu ki Facebook, üçüncü şahısların, kullanıcı mahremiyetini, daha önce görülmemiş bir ölçüde, ihlal etmelerine izin veriyor. 
Trump’ın seçim kampanyasının veri ayağını yürüten Cambridge Analytica’nın, 50 milyon Facebook kullanıcısının kişisel bilgilerini ‘izinsiz’ kullandığı ve bir nevi enformasyonel silahlar, diğer bir deyişle manipülasyon araçları ürettikleri ortaya çıktı; daha doğrusu biliniyordu ama somutlaştı. Skandalın baş göstermesiyle, kişilerin özel hayatlarının ihlali de tüm dünyanın gündeminde üst sıralardaki yerini aldı. Bu ihlaller sonucunda sosyal platformların kişisel datalarımızın ne kadarını sakladığı da merak konusu haline geldi.
 
Google’ın ve Facebook’un birçok kişisel bilgimizi kendi veritabanlarında sakladığını biliyoruz. Peki bu takibin sınırı ne? Facebook ve Google bizi nasıl adım adım takip ediyor, bilgisayarımızda, akıllı telefon ve tabletlerimizdeki her hareketimizi nasıl kayıt altına alıyor ve anlık olarak hiç düşünmeden yazdığımız kişisel bilgilerimizin ne kadarının saklıyor ve bunu paraya çeviriyor. Hükümetlerin ve firmaların evlerimize kamera veya mikrofon koymasına izin vermiyoruz. Üzerimize takip cihazı yerleştirmelerine de asla müsaade etmeyiz. Ama sosyal ağlara verdiğimiz yetkilerle kişisel verilerimizi paylaşılmasına biz kendi elimizle üstü örtülü şekilde rıza veriyoruz.  Peki teknoloji devlerinin neleri takip edip data topladıklarını biliyor musunuz? Kemerlerinizi bağlayın ve internete yön veren bu iki dev şirketin sizi nasıl izlediğini görün...
 
Apps’leriniz kayıtlı mesajlar saklanıyor
 
Hepimiz akıllı telefonlarımıza apps’ler yüklüyor ve bunların çoğunu gün içinde kullanıyoruz. İşte Google bu alanda da boş durmuyor ve telefon ve tabletlerimizde kullandığınız tüm apps’lerin dataylı kaydını tutuyor. Uygulamayı ne sıklıkla, nerede ve kiminle kullandığınız gibi bilgileri saklıyor, hatta Facebook’ta kiminle konuştuğunuz, WhatsApp’ta kaç grubunuz var gibi bilgileri de elinde tutuyor.
l Apps’lere dair verilerinize bu linkten ulaşabilirsiniz: security.google.com/settings/security/permissions
 
Google her adımınızı takip edip kaydediyor
 
Google uygulamasına cep telefonunuzdan girdiğiniz ilk günden itibaren, gittiğiniz her yer kayıt altına alınıyor. 
- Google’ın gittiğiniz yerleri kayıt altına aldığına siz de bu linkten ulaşabilirsiniz: google.com/maps/timeline
 
Tüm arama geçmişiniz sildikleriniz dahil mevcut
 
Arama geçmişi görülüyor. Telefonunuzdan veya tarayıcınızdan arama geçmişinizi silmiş olmanız bile bazen yeterli olmuyor. “Büyük birader” her aramanızın kaydını tutuyor.
- Bu kayıtlara ulaşmak için: myactivity.google.com/myactivity
 
Kamera ve mikrofona hep erişim halindeler
 
Facebook’un topladığı bilgiler arasında sizin konumunuz da var. Akıllı telefon ve tabletinizin kamera ve mikrofonu her an aktive edilebiliyor. Yine bu cihazlarda yüklü apps’ler ve onları ne sıklıkta kullandığınız oynadığınız online oyunlar, arama geçmişiniz, tüm video ve fotoğraflarınız, indirdiğiniz dosyalar, dinlediğiniz müzikler ve radyo kanalları, mesajlaşmalarınız yani attığınız her adım Facebook tarafından da takipte. Ayrıca Messenger kullanıcılarının SMS ve konuşma kayıtları da saklıyor.
 
Facebook hiç masum değil
 
Facebook’tan her mesaj, konuşmalarınız, gönderdiğiniz her dosya, telefonunuzdaki kişilerin bilgi ve sesli mesajlarınız, Like’ladığınız fotoğraflar, ilgi alanlarınız, hobiler, nerede hangi cihazla saat kaçta Facebook’a bağlandığınız da kayıt altında tutuluyor. İlişki durumunuza göre sizi takip ediyor, dönemsel olarak ilgi alanlarınızı (politika, spor, sanat, seyahat ya da flört) analiz ediyor. Facebook üzerinden bağlandığınız Tinder vb gibi ağlardaki hareketlerinizi de gözlemliyor.
 
Talep ederseniz tüm kayıtlarınızı yolluyor
 
Google hakkınızdaki tüm verileri talep etmeniz halinde paylaşıyor. Dosya boyutu 5 GB olan milyonlarca Word dökümanından bahsediyorum. Bu dosyaların içinde tüm e-postalarınız, Google Drive dosyalarınız, fotoğraflarınız, takvim bilgileriniz, YouTube izlemeleriniz ve videolarınız, alışverişleriniz, paylaştığınız dosyalara kadar birçok veriniz var. Hatta çektiğiniz ve sosyal medyada paylaşmadığınız özel fotoğraf ve videolarınız da...      
- takeout.google.com/settings/takeout
 
YouTube geçmişiniz seçim kazandırır!
 
Google sizin siyasi eğiliminize veya ruh halinize dair çıkarım da yapıyor ve bu tür videoları yönlendiriyor.Diyelim ki neşeli bir ruh halindesiniz, YouTube neşenize neşe katacak şarkıları, filmleri, dizileri izletmek için önerilerde bulunuyor. İzlediğiniz her içerikten de para kazanıyor. Ya da seçimlerde desteklemediğiniz bir siyasi parti liderinin sizi ilgilendiren konulardaki vaatlerini karşınıza çıkarıyor ve “kişiye özel seçim propogandası” yapıyor. Hele ki kararsız seçmenseniz işe yarıyor. 
 
Dahası da var
 
Bugüne kadar izlediğiniz veya kullandığınız her bir Google reklamı, kullandığınız her uygulamada, ziyaret ettiğiniz her web sitesinde karşınıza çıkıyor. Ayrıca okuduğunuz her makale ve yılların arama geçmişi de karşınıza çıkıyor.
 
Her tıklama, kişiye özel reklama zemin hazırlıyor  
 
Bulunduğunuz yer, yaşınız, cinsiyetiniz, hobileriniz, ilişki durumunuz, geliriniz hatta sağlık bilgileriniz ve fazla kilolarınız gibi kişisel bilgileriniz üzerinden Google, size özel reklam profili oluşturuyor. Bu profil belirlendikten sonra ziyaret ettiğiniz sitelerde ‘size özel’ Google reklamları karşınıza çıkıyor ve algıda seçicilik devreye giriyor. “Ben zaten bu ayakkabıyı almak istiyordum”, “Ben de tatile Barselona’ya gitmeyi düşünüyordum” ya da “Çok kilo aldım spor salonuna yazılmanın vakti geldi” gibi düşünceleriniz bir anda karşınızda reklam olarak beliriyor. Halkubi tüm bunlar tesadüf değil. Google’ın algıda seçicilik ağına takılmış durumdasınız. Kurtulmanızsa olanaksız.
- Eğer Google’ın bu profili oluşturmasına daha önceden bir şekilde izin verdiyseniz, profilinize linkten ulaşabilirsiniz: google.com/settings/ads/

ETİKETLER


YAZARLAR Prof. Dr. Halim Hattat Prof. Dr. Halim Hattat
Penisin de “hisleri” var!
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Bahara merhaba diyen kitaplar
Ahmet Örs Ahmet Örs
Sosu bağlamak gerek…
Türkan Hiçyılmaz Türkan Hiçyılmaz
Çocuğa baskı yapmak okula uyum sürecini uzatır
Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan
Estetik dünyasında son gelişmeler
Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
Gıda intolerans testlerinin gerçek yüzü
Kürşad Zorlu Kürşad Zorlu
Bozkırda yeşeren başarı öyküsü…
Hasan Genç Hasan Genç
iPhone’larda Home tuşuna güle güle
Bahar Saygılı Bahar Saygılı
Federer’in şifreleri
Lütfü ÖZEL Lütfü ÖZEL
İşte karşınızda Selin Williams
Demet Sarova Demet Sarova
MasterChef’i sakın Ramsay görmesin!
Zeynep Kakınç Zeynep Kakınç
Bayram sofrasında büyük buluşma
Gül Yiğit Gül Yiğit
Mutlu ve başarılı insanların yaşam felsefesi
Güldeniz Ayral Güldeniz Ayral
Yeni jenerasyon modacılarımız
Murat Çelik Murat Çelik
İrlanda’nın ata sporu boks
Ayşe Kucuroğlu Ayşe Kucuroğlu
Ege’nin iki kardeş mutfağı buluştu
Ayşe Brav Ayşe Brav
Kınada şıklık yarışı
Berna Laçin Berna Laçin
Okullar açılırken veli dilekleri
Füsun Saka Füsun Saka
Tenten’den Birkin çantaya; Avrupa’yı Avrupa yapan değerler
Cem Ceminay Cem Ceminay
Çalıntı şarkıyı çalmışlar kopyasını yapmışlar
Teoman Hünal Teoman Hünal
Diyarbakır’ın eşsiz lezzetleri
Süha Derbent Süha Derbent
Yanı başınızdaki cennet Meis Adası
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Okunması gereken dünya klasikleri
Dr.Yasemin Bradley Dr.Yasemin Bradley
Sağlıklı oruç tutmanın yolları
Engin Akın Engin Akın
Korfu Adası'nda dalak dolması
Eylem Kaftan Eylem Kaftan
'Herkesin yarım kalmış hikayesi var'
Damla Doğan Damla Doğan
Aldırdığınız yağdan kök hücre üretiyorlar
Canan Tan Canan Tan
Şiddet mi, cinnet mi?
Güney Öztürk Güney Öztürk
21. yüzyılda ne ile karşı karşıyayız?
Barış Öztürk Barış Öztürk
75 yıllık efsane Jeep