Esnek çalışma ile ilgili önemli karar! Milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor

AA |  10 Kasım 2020 Salı - 14:16 | Son Güncelleme : 10 11 2020 - 18:20

İstihdam teşviki ve borç yapılandırma düzenlemelerini de içeren İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nden, esnek çalışmaya ilişkin maddeler çıkarıldı. Türk-İş, Hak-İş ve DİSK’in “kıdem tazminatı ve emeklilik hakkı’’nı tehlikeye sokacağı gerekçesiyle karşı çıktığı 25 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlar için “esnek çalışma” teklifini geri çekti.


AK Parti’nin koronavirüs salgını nedeniyle artan işsizliğe karşı “istihdam artışı” ve yaşanan ekonomik zorluklar nedeniyle kamu borçlarına yapılandırma gerekçesiyle hazırladığı 51 maddelik yasa teklifinin ilk 20 maddesi geçen hafta TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Teklifin tartışmalı maddeleri bu haftaya bırakılmıştı. Geçen süre içinde sendikalar iktidar ve muhalefetle görüşerek esnek ve kısmi çalışmaya ilişkin maddelerin tekliften çıkarılmasını istedi. AK Parti yönetimi de konuyu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a götürdü. Edinilen bilgiye göre, sendikaların talepleri doğrultusunda, söz konusu düzenlemeden vazgeçilmesi görüşü benimsendi. Bir değişiklik olmazsa, bugün Genel Kurul’da görüşülmesine devam edilmesi beklenen yasa teklifinden, esnek çalışmaya ilişkin hükümler çıkarıldı.

Yani, 25 yaşından küçük, 50 yaşından büyük işçilerin 2 yıl koşulsuz belirli süreli sözleşme ile çalıştırılmasına ilişkin düzenleme teklif metninden çıkarıldı. Bunun dışında 25 yaşından küçük kişilerin ayda 10 günden az çalışması halinde malullük, yaşlılık, ölüm aylığı için gerekli olan uzun vadeli sigorta kollarından prim yatırılmaması öngören hüküm de teklif metninden çıkarıldı.

 

AK Parti Grup Başkanvekili Mehmet Muş ile MHP Grup Başkanvekilleri Erkan Akçay ve Muhammed Levent Bülbül, Türk-İş ve Hak-İş Konfederasyonlarının temsilcileriyle Meclis'te bir araya geldi.Görüşmenin ardından Muş yaptığı açıklamada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatı ile  İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nden, esnek çalışmaya ilişkin 33. ve 37. maddelerin çıkarıldığını dile getirdi. 

Tekliften çıkarılan düzenlemeler şöyle:"Belirli süreli iş sözleşmesi, işçinin 25 yaşını doldurmamış veya 50 ve daha yukarı yaşta olma koşulunu sağlaması kaydıyla, mevcut koşullar aranmadan yazılı yapılabilecek.25 yaşını doldurmamış işçilerle yapılacak belirli süreli iş sözleşmelerinin süresi, işçinin 25 yaşını doldurduğu tarihi geçemeyecek. Bu kapsamda bir defada veya yenilenerek yapılan belirli süreli iş sözleşmelerinin toplam süresi iki yılı geçemeyecek.İşe girdiği tarih itibarıyla 25 yaşından küçük olup, hizmet akdine tabi olarak bir veya birden fazla işverence çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar için, çalıştırıldıkları süreyle orantılı olarak işverenlerce, prime esas günlük kazanç alt sınırının yüzde 2'si oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ile yüzde 7,5'i işveren; yüzde 5'i sigortalıya ait olmak üzere yüzde 12,5 oranında genel sağlık sigortası primi ödenecek.

Bu madde kapsamında çalışanların genel sağlık sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması zorunlu olacak. Bu fıkra kapsamına girenler, adlarına ödenen priminin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar aynı kazancın 30 katının yüzde 20'si oranında malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödeyebilecek. Ödenen primlere ilişkin süreler sigortalılık süresi sayılacak. İşe girdiği tarihten önceki son bir yıl içinde prim ödeme gün sayısı 120 günden fazla olanlar ile 25 yaşını dolduran sigortalılar hakkında bu madde hükümleri uygulanmayacak."

ESNEK ÇALIŞMA NEDİR?
 
Meclis'e sunulan esnek çalışma düzenlemesine göre; 25 yaş altı ve 50 yaş üstü grup belirli süreli iş sözleşmesi yapabilecek. İşverenler bu kişileri daha kolay istihdam edebilecek. Ancak sendikalar bu düzenlemenin çekilmesini istiyordu.
 
İSTİHDAM PAKETİNDE NE VAR?
 
Meclis, vergi ve SGK prim borçlarının yapılandırılması ile koronavirüs salgınının istihdam üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasını içeren kanun teklifi üzerindeki mesaisine devam ediyor. Bu hafta yasalaşması beklenen düzenlemelerle işçiye ve işverene önemli destekler söz konusu.Milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren kritik düzenlemeler Meclis gündeminde. Geçen haftaki görüşmelerde istihdamı teşvik eden ve 500 milyarlık borca yapılandırma sağlayan yasa teklifinin ilk 20 maddesi kabul edilmişti. Teklifle ilgili görüşmelerin bu hafta sonuçlanması bekleniyor. Teklifte yapılandırma maddeleri öne çıksa da istihdamı destekleyen önemli ayrıntılar var.Düzenleme yasalaşınca, işsizlik ödeneğinden yararlandırılanların, işten ayrılmalarını takip eden 3 ayda işe girmeleri ve 12 ay süreyle kesintisiz hizmet akdine tabi çalışmaları halinde, işsizlik ödeneğinden yararlandıkları süre için hesaplanacak uzun vadeli sigorta primleri, İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak. Aylık destek tutarı 1.103 TL olacak. Düzenleme işe dönüşü hızlandıracak.
 
Teşvikte hedef
 
Bir diğer düzenleme, halihazırda genç, kadın ve mesleki eğitim belgesine sahip kişilerin ilave istihdamına yönelik olarak uygulanmakta olan teşvikin (6111 sayılı) 31 Aralık 2023’e kadar uzatılmasına imkan tanıyor. Bu kapsamda 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınları istihdam edenlere, brüt ücret üzerinden hesaplanan işveren primi teşviki uygulanıyor. İşçi başına aylık teşvik tutarı 603-4.524 TL arasında değişiyor.
 
Kayıtdışına karşı önlem
 
Desteklerle sigortasız işçisini sigortalı çalıştırmayı kabul eden işverenlere önemli bir avantaj sağlanacak. Mevcut veya 1 Ocak 2019- 17 Nisan 2020 tarihleri arasında işten çıkardığı sigortasız işçisinin 30 günlük süre içinde sigortasını yapan işveren hakkında geriye dönük para cezası kesilmeyecek. Sigortası yaptırılan işçiler ücret veya ücrete bağlı hakları hariç olmak üzere diğer haklarından feragat etmiş sayılacaklar.
 
Kısa çalışma süresi
 
Kanun teklifindeki bir diğer düzenleme kısa çalışmanın süresinin uzatılmasına ilişkin. Düzenleme bu haliyle yasalaşırsa kısa çalışma 30 Haziran 2021’e kadar Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılabilecek. Kısa çalışmanın süresinin uzatılması ile birlikte normalleşme teşvikinin de süresinin 30 Haziran 2021’e kadar uzatılması Cumhurbaşkanı kararına bırakılacak. Uzatma söz konusu olursa normalleşme teşvikinden kısa çalışma uygulamasını Mart 2020 itibarıyla sonlandıran işverenler de faydalanabilecek.
 
İmalat ve bilişimde yüksek prim
 
31 Aralık 2023’e kadar özel sektör işverenlerince bir önceki yıl ortalamasına ilave istihdam edilen kişiler için 12 ay, bu kişilerin kadın, genç veya engelli olması durumunda 18 ay süreyle prim teşviki uygulanacak. Teşvik tutarı 2020 yılı itibarıyla imalat veya bilişim sektöründe işçi başına aylık 1.103 lirayla 2.943 lira arasında, diğer sektörlerde ise aylık 1.103 lira olacak. İlave istihdamda işverenlere ayrıca asgari ücret tutarındaki ücret üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi muafiyet teşviki uygulanıyor. Bu kapsamda 2020 rakamlarıyla aylık 177 lira vergi teşvikinden yararlanacaklar.
 
İlave işe alımda 1.324 lira ödeme
 
Yeni istihdam paketiyle birlikte 1 Ocak 2019 tarihinden işten çıkarma yasağının başladığı 17 Nisan 2020 tarihine kadar işsiz kalan kişileri işe alan işverene destek verilecek. Sigortalı olsun veya olmasın söz konusu tarihler arasında işsiz kalan kişiler, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde eski işyerlerine başvurarak işe girmek istediklerini belirtecek. Eski işverenleri bu kişileri işe alırsa, işten çıkarma yasağı süresince günlük 44.15 liradan aylık 1.324,50 TL destek alacaklar. Bu destek, işverenin diğer işçiler için ödeyeceği primlere mahsup edilecek. İşsiz kişi son çalıştığı yere başvurduğu halde işe kabul edilmezse, işten çıkarma yasağı süresince İşkur’dan (başvuru yapması şart) aylık 1.030 lira yardım alacak. İşveren bu işçiyi işe başlattıktan sonra ücretsiz izne çıkarmak zorunda kalırsa, işçiye aylık 1.168 lira nakdi ücret desteği ödenecek.