Gazetevatan.com » Yazarlar » Çalışan öğrenciye 100 TL borç şoku

Çalışan öğrenciye 100 TL borç şoku

14 Eylül 2013 Cumartesi


Harçlık için ayda 7-8 gün sigortalı çalışan üniversite öğrencisi, Genel Sağlık Sigortası yüzünden SGK’ya ayda 100 lira borçlu duruma düştü. Kısa süreli çalıştığı için de ailesinin sigorta kapsamından da çıkarıldı.

Okurumuz Hülya Yıldız gönderdiği mailinde şunları aktarıyor: “Üniversitede okuyorum. Aileme yük olmamak için ayda 7-8 gün marka tanıtım organizasyonlarında çalışıyorum. Yapığım iş AVM’lerde stantlarda marka tanıtımı yapılan işlerden. Günlük 50 TL . kazanıyorum. Bunu da kendime harçlık yapıyorum. Bu şekilde yaklaşık 6-7 aydır çalışıyorum. İşveren tarafından kısmi süreli çalıştığım için çalıştığım kadar (7-8 gün) sigortalı bildiriliyorum. Harçlık kazanırken sigortam da işliyor diye sevinirken, geçen hafta SGK’dan gelen tebligatla SGK’dan yaklaşık 600 TL civarında Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borcu çıkarıldığını öğrendim.

İlgili SGK merkezine sorduğumda çalıştığım için babamın üzerinden yararlandığım sağlık sigortasının da kesildiğini, artık kendi sigortam üzerinden yararlanmam gerektiğini öğrendim. Bu borç da kısmi süreli çalıştığım için çıkmış. Sağlıktan yararlanmam için sağlık sigortamı gelir tespitine göre 30 gün üzerinden ödemem gerekiyormuş, yani 7-8 gün çalıştığım süreden sonra arta kalan 22-23 günlük boş süre ile ilgili bu borç çıkmış. Böyle bir zorunluluğum olduğunu bilmediğim için de çalışmaya başladığım aydan beri bu borç birikmiş. Borç miktarı aylık neredeyse 100 TL. Birikmiş borcu ödeyebilecek durumda değilim. Çalışmak zorundayım ama çalışmaya devam edersem aylık çıkacak 100 TL’yi de ödeyemem. Sigortasız da çalışmak istemiyorum. Çalışmadığım dönemde babamın sağlık güvencesinden niye yararlanamadığımı da anlamıyorum. Açıkçası ne yapacağımı bilmiyorum.”

Kanun ne diyor?

Okurumuzun ne yapması gerektiğine gelmeden önce bu durumun ne olduğunu anlatmak gerekiyor. 5510 sayılı Kanun’un 88’inci Madde dördüncü fıkrası uyarınca; 4/a kapsamında sigortalı olmakla birlikte, 4857 sayılı Kanun’un 13 ve 14’üncü maddelerine göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ay içinde 30 günden az çalışan sigortalılar için eksik günlerine ait GSS primlerinin 30 güne tamamlanması zorunludur. Bu kişiler anne-baba üzerinden sağlık yardımından yararlanabilecek durumda olsa bile kendi sigortalılıkları devreye girer ve 30 günden eksik sürelerin GSS için tamamlatılması gerekir. Yani sigortalının harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, aile içi gelir tespiti yapılır.

Aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az ise GSS priminin kalan kısmı devlet tarafından ödenmekte, geliri asgari ücretin üçte birinden fazla ise GSS priminin kalan kısmı sigortalının kendisi tarafından ödenir ve prim ödeme gün sayısı 30 güne tamamlanır. Sigortalı gelir tespitini 1 ay içinde yapmazsa, kurum sigortalının gelirini otomatik olarak 2 asgari ücret üzerinden değerlendirip, GSS primi tahakkuk ettiriyor.

Okurumuz gibi çalışanların; eksik günlerinin GSS primlerini ödeyerek her ay için 30 güne tamamlamaması durumunda, hem SGK’ya GSS prim borçları olacak ve hem de 60 günden fazla GSS borcu olması halinde sağlık hizmetleri SGK tarafından karşılanmayacaktır.

Bir öneri...

Her ne kadar puantajlı bildirmek çözüm gibi görünse de kısmi süreli çalışmanın by-pass edilmemesi için; ‘Okurumuz gibi kısmi süreli çalışıp aynı zamanda bakılmakla yükümlü olunan (eş, belli şartlarda çocuk, belli şartlarda anne-baba) statüde olanlar için veya en azından öğrenciliği sürecindeki çocuklar için kısmi süreli çalışma sonrası kalan sürelerin GSS açısından 30 güne tamamlatılması şartı kaldırılabilir’ diye düşünüyorum.

PUANTAJLI ÇALIŞANLAR UYGULAMA DIŞINDA

Kısmi süreli çalışanlar, çağrı üzerine çalışanlar ve ev hizmetlerinde ay içinde 30 günden az çalışan sigortalılar için 30 güne tamamlatma şartı varken, puantaj usulü ile çalışanlar da bu şart yok.

Biraz teknik belirtirsek, aylık prim ve hizmet belgesinde 7 belge türü ile bildirimi yapılan sigortalılar bu şarta tabi değil. Okurumuz gibi 30 günden az çalışan sigortalılar ile ilgili sigorta bildirimlerinin 7 belge türü ile yapılması halinde, yani sigortalı çalıştığı gün kadar puantaj kaydına göre sigorta bildirimi yapılacak ve GSS prim borcu çıkmayacaktır. Bu yol varken GSS prim borcundan kaçınmak için sigortasız kayıt dışı çalışma yoluna gidilmesi kesinlikle tercih edilecek alternatif kaçış yolu olamaz.