Dünyaya yayılan domuz gribi borsalara da bulaştı

Hale TÜZÜN / VATAN |  27 Nisan 2009 Pazartesi - 22:56 | Son Güncelleme : 27 04 2009 - 22:56


Meksika’da ortaya çıkan ve dünyanın diğer kıtalarına da yayılan domuz gribi borsalara da sıçradı. Domuz gribi endişeleriyle turizm hisseleri çakılırken ilaç hisseleri uçuşa geçti. Güne düşüşle başlayan Wall Street’in toparlanması borsalarda kayıpların büyümesini engelledi

Meksika’da 100’den fazla kişinin ölümüne yol açan domuz gribinin küresel salgına dönüşmesi borsalara da sıçradı. Domuz gribinin zor günler geçiren ekonomileri olumsuz etkileyeceği endişeleri nedeniyle Avrupa borsalarında yüzde 1-2 arasında kayıplar oldu. Güne düşüşle başlayan Wall Street’in toparlanması kayıpların artmasını önledi. Uluslararası piyasalarda yaşanan domuz gribi paniği İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda (İMKB) da etkili oldu. Yurtdışı borsalardaki kayıpların etkisiyle İMKB günü yüzde 0.4’lük düşüşle 29.552 puandan kapattı.

Domuz gribi uluslararası havayolu şirketleri ile turizm şirketlerinin hisselerini olumsuz etkiledi. Hong Kong havayolu şirketi Cathay Pacific’in hisseleri yüzde 8, Avustralya’nın Qantas Airways şirketinin hisseleri yüzde 4, İngiliz British Airways, Air France-KLM ve Alman havayolu şirketi Lufthansa’nın hisseleri de yüzde 7.3 ve yüzde 10 arasında düştü. İngiliz gemi seyahati şirketi Carnival’ın hisseleri yüzde 6.9 ve Fransız otel işletmesi Accor’un hisseleri yüzde 6.3, seyahat şirketleri Thomas Cook Group, TUI Travel ve TUI AG’nin hisseleri de yüzde 4’ten fazla değer kaybetti.

İlaç hisseleri uçtu

Domuz gribinin tüm dünyaya yayılmaya başlaması ilaç sektörü hisselerinde ise hızlı artışlara neden oldu. En etkili grip ilacı olduğu belirtilen Tamiflu’nun üreticisi İsviçreli ilaç devi Roche’un hisseleri dün yüzde 4 değer kazanırken Japonya’da “Tamiflu” ilacının satışını yapan Chugai Pharmaceutical şirketinin hisseleri yüzde 14.3 yükseldi. Relenza ilacını üreten, dünyanın ikinci büyük ilaç şirketi İngiliz GlaxoSmithKline’ın hisseleri Avrupa’da yüzde 3, aynı ilacı üreten Avustralyalı Biota şirketinin hisseleri de Sydney’de yüzde 82 yükseldi. Ayrıca koruyucu cihaz üreticisi Sperian Protection şirketinin hisseleri yüzde 15.6 ve dünyanın en büyük balık üreticisi Marine Harvest Group’un hisseleri, daha önce kuş gribi ve deli dana hastalığında olduğu gibi somon balığının fiyatının domuz gribi nedeniyle artacağı beklentisiyle yüzde 9’dan fazla arttı.

Çin gribinin faturası 40 milyar dolar olmuştu

Çin’de 2003’te patlak veren, 800 kişinin ölümüne ve 8 bin kişinin etkilendiği ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromu (SARS) salgını aynı zamanda başta Asya ülkeleri olmak üzere bazı ülkelerin ekonomilerine ağır darbe vurmuştu.

Asya Kalkınma Bankası’na (ADB) göre, SARS’ın maliyeti sadece Doğu ve Güneydoğu Asya’da 18 milyar dolar ya da 2003 yılında gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 0.6 kadar olmuştu. Seyahat etmeyi, ticareti ve iş yerlerini etkileyen SARS salgınının Asya-Pasifik bölgesindeki maliyeti ise 40 milyar doları bulmuştu. Hong Kong ekonomisi 2003 yılında yüzde 2.6 ve Singapur ekonomisi aynı yılın ilk yarısında yüzde 2 daraldı.

Yılda 5 bin Türk’ün gittiği Meksika’ya tatil planları ertelendi

Domuz gribi vakasının ilk çıkış noktalarından Meksika’daki gelişmeler, bu ülke ve Güney Amerika’dan Türkiye’ye turist getiren ve götüren acentaları da endişelendirdi. Son 5 yıldır bu ülkeden Türkiye’ye ciddi bir turist akını olduğuna dikkat çeken turizmciler, her yıl Meksika’dan ülkemize gelen turist sayısının 30 bine ulaştığını açıkladı. Türkiye’den bu ülkeye giden Türk sayısı ise 5 bini buluyor. Türkler daha çok Güney Amerika’da Brezilya, Arjantin, Şili gibi ülkeleri tercih ederken Meksika da düşen fiyatlar nedeniyle tercih edilmeye başlamıştı ama ‘domuz gribi’ Türkler’in gözünü korkuttu.

Önümüzdeki birkaç yıllık dönemde Türkiye’nin Meksika için en çok tercih edilen ilk 10 pazar arasına girmesini beklediklerini vurgulayan Retur’un sahibi İskender Çayla, Meksikalılar’ın gelir düzeyi yüksek ve kültür turizmine ilgili turistler olduğuna da vurgu yaparak, “Şimdilik herhangi bir iptal yok. Dünya Sağlık Örgütü’nün açıklamalarını takip ediyoruz. Ama kaybetmemiz gereken bir pazar çünkü ekonomik anlamda çok zenginleştiler. En iyi otelleri ve restoranları tercih ediyorlar” dedi.

ProntoTour Pazarlama Müdürü Sarp Özkar da Türkler’in daha çok Brezilya, Arjantin, Şili, turlarını tercih ettiğini açıkladı. Özkar, “Güney Amerika turları son aylarda çok iyi gidiyordu fiyatların 799 euro seviyesine gerilemesiyle her hafta bir tur kaldırmayı planlıyorduk. Şimdi gelişmeleri bekleyeceğiz” diye konuştu.

ETİKETLER

0