Gazetevatan.com » Yazarlar » Lifli beslenin bağırsağınız sağlam kalsın

Lifli beslenin bağırsağınız sağlam kalsın

10 Şubat 2018 Cumartesi


50 yaşı geçenlerin mutlaka kolonoskopi yaptırması gerekiyor.
 
50 yaşa geldiyseniz kolonoskopi ile bağırsaklarınızın incelenmesi hayat kurtarıyor. Örneğin; kolonoskopi sırasında var olan poliplerin (bağırsak içine doğru uzantılar) alınması kanser riskini önemli oranda azaltıyor. Kalın bağırsak sağlığının en büyük şartı ise liften zengin beslenme. Bugün  yeterince lif almadığımız zaman oluşan bir bağırsak sorununa değinelim; divertikül.           
 
Divertikül ne?
 
Divertikül bağırsak duvarından dışarıya doğru uzanan, ince bir boynu olan parça. Bağırsağın herhangi bir yerinde oluşabiliyor. Genelde kalın bağırsakta görülüyor. Bağırsağın rektum bölgesini seviyor.  
Divertikül neden ve kimlerde görülüyor?
Yaşla birlikte görülme sıklığı da artıyor. Genellikle 50 yaş ve sonrasında daha çok rastlanıyor. Genelde 80 yaşına gelen her 10 kişiden 7’sinde divertikül var. En büyük neden yeterince lifli beslenmemek. 
 
Belirtiler nedir?
 
Divertikülü olan her 4 kişiden 3’ünde hiçbir belirti görülmüyor. Buna divertikülozis diyoruz; Çoğu kişi kendilerinde divertikül olduğundan bile habersiz. Rutin kolonoskopi sırasında görülebiliyor. 
 
Nasıl bir hastalık?
 
Divertikül aralıklı olarak alt karın bölgesinde ağrıya, şişkinliğe bazen enfeksiyona da neden olabiliyor. Ağrı kramplar şeklinde gelir. Tuvalete çıktıktan sonra rahatlar. Bazı kişiler ishal, bazıları kabız olur, bazıları ise dışkıyla birlikte mukus çıkartır (sümüğümsü bir sıvı). İrritabl bağırsak hastalığına çok benzediği için karıştırılabilir. 
 
Yaşlı iseniz dikkat
 
Özellikle yaşlılarda divertikül hastalığı belirtileri kalın bağırsak kanserinin öncü belirtilerini andırıyor. Doktorunuzla mutlaka tüm belirtileri paylaşın. 
 
Dışkınızda kan varsa mutlaka doktora bildirin
 
Divertikül bazen kanıyor ve anüsten (dışkının çıktığı kısım) kan gelebiliyor. Genellikle ağrısız bir kanama bu. Ancak kalın bağırsak kanserinde de kanama olduğu için mutlaka doktorunuza bildirmeniz gerekiyor. 
 
Nasıl tedavi ediliyor?
 
Divertikülleriniz var ama sorununuz yoksa tedavi yapılmıyor. Liften zengin beslenme öneriliyor. Kabızlıktan korunma, kanserden korunma, kan şekeri dengesi, uzun yaşam; bunların hepsi için yararlı. Liften zengin beslenirseniz yeni divertikül oluşumunu da engellersiniz.
 
Günde 18 gram lif almamız gerekli 
 
Günde 18 gram lif sağlıklı oran. Ancak birçok konferansta kalın bağırsak kanseri riskinden korunmak için bu oranı 25-20 gramlara çıkarmak gerektiği vurgulandı. Lifi birden artırırsanız gaz yakınmanız olabilir.  
 
Lifi nasıl artıralım? 
 
- Yavaş yavaş artırın. Bağırsağınızın yeni yeme biçiminize alışmasını sağlayın. 
- Beyaz ekmek yerine tam ekmek yemeye başlayarak ilk adımı atın. 
- Her gün yeni bir değişiklik yapın; bugün fasulye mi eklediniz, yarın muhallebi yerine meyve yiyin. 
- Günde 5 kuralına uyarsanız (5 porsiyon meyve - sebze) yeterli lif alacaksınız. Bir porsiyon meyve avucunuza sığan bir meyve büyüklüğü. 
- Elma, armut, kuru incir, çilek, brokoli, karnabahar, portakal, mandalina hep güzel lif kaynakları… Ama bunların içinde armut başı çekiyor! 
 
Ya lif destekleri?
 
Eğer lifli beslenme sorunları çözmüyorsa lif destekleri alabilirsiniz. Doktorunuza danışarak en doğru desteği belirleyin ve düzenli olarak kullanın. 
 
Günde 8-10 bardak su için
 
Eğer liften zengin beslenmeye geçtiyseniz ve destek de alıyorsanız mutlaka aldığınız sıvı miktarını da artırmanız gerekiyor. Günde en az 8-10 bardak su içmelisiniz. Genelde suyu tercih edin.