Deprem uzmanlarından İstanbul depremine ilişkin açıklama

AA |  26 Eylül 2019 Perşembe - 14:28 | Son Güncelleme : 26 09 2019 - 20:16

İstanbul'da meydana gelen 5.8 büyüklüğündeki depremin ardından uzmanlardan peş peşe açıklamalar geliyor.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Aslı Doğru, artçıların devam etmesinin beklendiğini belirterek, "Vatandaşlarımıza Valiliğin ve AFAD'ın talimatlarını takip etmelerini tavsiye ediyoruz." dedi.


Doç. Dr. Doğru, İstanbul'da meydana gelen depreme ilişkin Kandilli  Rasathanesinde düzenlenen basın toplantısında, 13.59'da Silivri'nin yaklaşık  20-25 kilometre güneyinde Marmara Denizi içinde İstanbul'a 75 kilometre mesafede  5,7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldiğini anlattı.
 
Doğru, şunları kaydetti:
 
"Deprem 13 kilometre derinlikte oluşmuştur. İstanbul ve Tekirdağ'da  hissedilmiştir. 24 Eylül 2019'da meydana gelen depremin ardından büyüklüğü 1,5  ile 3,7 arasında değişen yaklaşık 60 artçı deprem kaydedilmiştir. Bugün olan  depremin ardından ise şu ana kadar yaklaşık 15 artçı deprem olmuştur ki bunları  en büyüğü 4,4 büyüklüğündedir. Büyüklüğü 4,7 ve 5,7 arasındaki artçılar klasik  ana şok artçı ilişkisinde değillerdir. Bundan sonraki süreçte artçıların devam  etmesini bekliyoruz. Vatandaşlarımıza Valiliğin ve AFAD'ın talimatlarını takip  etmelerini tavsiye ediyoruz."
 
Bir gazetecinin AFAD'ın açıklamasına göre depremin ardından en büyüğü  4,1 büyüklüğünde 27 artçı meydana geldiğini hatırlatması üzerine Doğru,  "Aldığımız ana bağlı olarak söyledim. Tabii ki burada ufak tefek değişiklikler  olacaktır." dedi.
 
"Büyük Marmara depreminin yaklaşıyor mu?" sorusuna ise Doğru, "Hemen,  şu dakika itibarıyla 'Büyük depremin öncüsü olabilir' dememiz mümkün değil. Tabii  ki herkes teyakkuzda olsun. Vatandaşlarımız temkinli olsun." yanıtını verdi.
 
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi  Bölgesel Deprem-Tsunami  İzleme ve Değerlendirme Merkezi (BDTİM) Müdürü Dr. Doğan Kalafat ise "Deprem bu  coğrafyada özellikle denize kıyısı olan Tekirdağ ve İstanbul şehirleri için  önemli bir test oldu. Yapısal hasarlı binalar var. Bazı mühendislik yapılarında  problemler var. İletişimde ve trafikte sıkıntılar oldu. Dolayısıyla bu gelecek  olası büyük deprem için de bize çok iyi bir test oldu." değerlendirmesini yaptı.
 
İTÜ'den son dakika İstanbul depremi açıklaması
 
Silivri depremi sonrası olası büyük İstanbul depremine ilişkin son açıklama İstanbul Teknik Üniversite'sinden geldi. Prof. Dr. A.M. Celal Şengör, İTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ziyadin Çakır, Prof. Dr. M. Sinan Özeren ve Dr. Öğr. Üyesi Gülsen Uçarkuş'un imzasıyla yayımlanan açıklamada son iki 4.6 ve 5.7'lık depremin, kilitli Kumburgaz fay segmentinin uç noktasında olmasının kritik bir gösterge olduğu vurgulandı. Uzmanlar "mevcut sismik aktivitenin dikkatle takip edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması yönünde hareket edilmelidir" uyarısında bulundu.
 
İTÜ Kurumsal İletişim Ofisi üzerinden yayımlanan  ve Prof. Dr. A.M. Celal Şengör, İTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ziyadin Çakır, Prof. Dr. M. Sinan Özeren ve Dr. Öğr. Üyesi Gülsen Uçarkuş'un imzasını taşıyan açıklama şu şekilde:
 
"İstanbul’da 26 Eylül 2019’da yerel saat ile 14:00 civarında meydana gelen 5,7 büyüklüğündeki depremin ardından, Marmara Fayı üzerine Üniversitemizde uzun yıllardır uluslararası araştırmalar yürüten Prof. Dr. A.M. Celal Şengör, İTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ziyadin Çakır, Prof. Dr. M. Sinan Özeren ve Dr. Öğr. Üyesi Gülsen Uçarkuş’un değerlendirmelerini kamuoyunu aydınlatmak amacıyla paylaşılması gereği duyulmuştur.
 
"BEKLENEN DEPREM"
 
Kuzey Anadolu Fayı’nın Marmara Denizi’nin içine giren kısmı (ve buna bağlı ikincil faylara) yer bilimcilerce genel olarak “Marmara Fayı” diye adlandırılmaktadır. Bu fay, davranışı her yerinde aynı olan bir fay değildir. Bazı yerlerinde fay üzerinde İngilizce’de “creep” denen kaymaya benzer bir hareket ve bununla ilişkili küçük depremler olur. Bazı yerlerinde ise deprem neredeyse hiç olmaz. Marmara Fayı’nda gerçekleşen son büyük deprem 7.4 büyüklüğündeki 1999 İzmit depremidir ve bu depreme neden olan kırık İzmit Körfezi’nin içine doğru ilerlemiştir. Marmara Fayı üzerinde depremsellik yönünden suskun olan (dolayısıyla kırılması beklenen ve ekteki Marmara denizi fay haritasında sismik boşluk olarak adlandırılan) bir ucu Silivri açıklarında ve diğer ucu da Avcılar’ın güneyi olan Kumburgaz fay segmentidir. Deniz tabanında yapılan jeoloji, jeodezi ve sismoloji çalışmaları Kumburgaz fayının çok uzun bir süredir kırılmadığı, kilitli olduğu ve Marmara Denizi’nde olması beklenen depremin üzerinde olacağı düşünülen fay segmentidir.
 
"DİKKATLE TAKİP EDİLMELİ"
 
Son iki günde meydana gelen 4.6 ve 5.7 büyüklüğündeki iki depremin tam kilitli Kumburgaz fay segmentinin uç noktasında olması durumun kritikliğine işaret etmektedir. Sismoloji verilerine dayanarak, söz konusu iki deprem ve bunların arasında gerçekleşen artçıların tamamının, aynı mekanik kırılma süreci kapsamında gerçekleştiği sonucuna varılmıştır. Bilimsel göstergelere dayanarak, mevcut sismik aktivitenin dikkatle takip edilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması yönünde hareket edilmelidir."
 
7,4 büyüklüğünde depreme neden olabilir
 
Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve  Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, İstanbul'da meydana  gelen depreme ilişkin, "Avcılar gibi çürük zemin üzerinde yer alan binalarda  hasar oluştuysa yetkililer haber verilmeli ve ona göre davranılmalıdır." dedi. 
 
Sözbilir, İstanbul'da meydana gelen 5,8 büyüklüğündeki depremle ilgili  yaptığı açıklamada, depremin daha önce meydana gelen 4,7 şiddetindeki depremin  ana şoku niteliğinde olduğunu belirtti.
 
Marmara Denizi içinde kırılmakta olan fayın toplam uzunluğunun 50  kilometre olduğunu ve bu fay parçasının maksimum 6,9 büyüklüğünde deprem üretebileceğini dile getiren Sözbilir, şunları kaydetti:
 
"Fakat İstanbul güneyindeki devam eden parçası ise 70 kilometre  uzunluğunda ve bu parça tek başına kırılırsa 7,1 büyüklüğünde deprem üretebilir.  Bunun yanındaki fay parçasının toplam uzunluğu 120 kilometre. Bunların tek parça  kırılması halinde 7,4 büyüklüğünde depreme neden olabilir. Bu nedenle özellikle  Avcılar gibi çürük zemin üzerinde yer alan binalarda hasar oluştuysa yetkililer  haber verilmeli ve ona göre davranılmalıdır."
 
Prof. Dr. Orhan Tatar:
 
2 gün önce olan depremin bu deprem ana şokuysa bundan sonra daha küçük depremler beklemek gerekir. Ama bu şu gerçeği ortadan kaldırmıyor. İstanbul'da 7 ve üzerinde beklenen bir deprem beklentisi var. 130 kilometre uzunluğunda kırılmayan bir bölüm var fay hattında. Büyük İstanbul depremi Adalar'a kadar uzanacak bölgede olacak. 4.6'lık ve 5.8'lik depremler orta çukur diye adlandırdığımız farklı bir bölüm üzerinde meydana geldi. Çok hızlı bir şekilde bu depremler hatırlatıcı depremler yapılması gereken önlemleri almamız gerekiyor. Küçük depremler gelecekte olacak büyük depremi hafifletmiyor. Bunların her birinden 30-40 tane olması gerekiyor ki 6 üzerindeki depremi hafifletsin. İstanbul'da çok ciddi eski yapı stoğu var. İstanbul'da bir diğer problem de zemin. Kıyı ilçelerinde bu problem var. Bugün olacak deprem yer kabuğunu kıracak bir deprem değil. En az 6 ve üzeri olmalı ki yer kabuğu kırılabilsin.
 
ODTÜ Öğretim Üyesi Haluk Sucuoğlu, depremle ilgili şunları söyledi:
 
''Tahmin ediyorum ki bu deprem daha önce üç gün önce olan depremden bağımsız bir deprem. Fayın başka bir kısmının kırılmış olması gerekiyor. Zaten gerekli açıklamayı yaparlar. Bunun bağımsız ve yeni bir deprem olduğunu düşünüyorum. Tabi 5,8 daha ciddi. 5,8 olunca yavaş yavaş orta şiddetli deprem sınıfına girmiş oluyor.Belki şöyle değerlendirmek lazım. Bildiğimiz bir şey var; bu deprem bir faydalı deprem olarak da görülebilir. Silivri bundan etkilenmiştir, bazı binalarda hasarlar olabilir. Şöyle yararlanabiliriz; herkes kendi binasına daha dikkatli bakar. Bu bir ön test diye değerlendirilebilir.
 
Prof. Dr. Okan Tüysüz, "Üzerinde deprem beklentimiz olan bir fayın ve oınun çevresindeki bazı fayların getirdiği bir deprem. Özellikle merak edilen geleceğe yönelik gerçekten net cevabı olmayan bir soru. Deprem aktivitesi birbirini izlemesi gerekiyor. Bu aşamada çok fazla birşey mümkün değil. Bölge kritik bir bölge ve üzerinde büyük bir deprem olması beklenilen bir bölge. Bu tamamen artçılarından sonra gidebilir ya da bunun arkasında bir süre daha deprem sürebilir. Bekleyip görmek gerekiyor." dedi.
 
 
KIZILAY BAŞKANI: HASARLI BİNALARDA OTURANLAR EVLERİNİ TERK ETSİN
 
Türk Kızılay Genel Başkanı Kerem Kınık, depremin ardından yaptığı açıklamada artçıların sürebileceğini ve hasarlı-riskli binalardaki vatandaşların evlerini terk etmesi gerektiğini söyledi.
 
Kızılay Başkanı Kınık, Twitter hesabından şu açıklamayı yaptı:
 
"Bu #Deprem Marmarada beklediğimiz büyük deprem fayında oldu. Orta büyüklükte bir deprem ve bir iki hafta bu hatta artçılar (4 ve üzeri)sürebilir. Yerkabuğunu kırabilecek bir enerji oluşturabileceğinden hasarlı ve riskli binalardaki vatandaşlarımızın evlerini terk etmesi gerekiyor."