Dedektör köpekler kayıp çocukların peşinde

Burak Kara (bkara@gazetevatan.com) |  15 Temmuz 2018 Pazar - 2:30 | Son Güncelleme : 15 07 2018 - 2:30

Son aylarda değişik illerde sayıları hızla artan kayıp çocuk vakalarında iz takip köpekleri önemli rol oynuyor. Emniyetin ‘hassas burunları’ olarak nitelendirilen köpekler, meskul mahalde ya da açık arazide kayıp çocukların kokusunu takip edip her yeri didik didik arıyor, ekiplere önemli bir katkı sağlıyor.


Onlar Türkiye’nin en kahraman köpekleri. Her doğal afette bu köpekleri görüyoruz, depremde yıkılmış bir binanın enkazında canlı arıyorlar. Polis operasyonlarında insanların ulaşamayacağı yerlerde gizlenen patlayıcı ya da uyuşturucu maddeleri buluyorlar. İz takip köpeklerinden bahsediyorum. Son aylarda değişik illerde sayıları hızla artan kayıp çocuk vakalarında da bu köpekler önemli rol oynuyor. Köpekler hassas burunlarıyla ve aldıkları iz sürme eğitimleriyle meskul mahalde ya da açık arazide kaybolan çocukların kokusunu takip edip her yeri didik didik arıyor, ekiplere önemli bir katkı sağlıyor. 

Her yeri didik didik arıyorlar

Tokat’ın Turhal ilçesinde yayladaki çadırlarının önünde kardeşiyle oynarken geçtiğimiz günlerde kaybolan 3,5 yaşındaki Evrim Atış’ı arama çalışmaları aralıksız sürüyor. Ankara’dan bölgeye sevk edilen iz takip köpekleri de çalışmalara katılıyor. Küçük Evrim’i hassas burunlarıyla eğitimli köpekler her yerde arıyor. Bir tek kayıp Evrim’in araması değil, Ankara Polatlı’da kaybolduktan bir hafta sonra sonra cansız bedenine ulaşılan 8 yaşındaki Eylül Yağlıkara’nın cesedini yine iz takip köpeği Eva bulmuştu. Ağrı’da kaybolan Leyla’nın aramalarında da iz takip köpekleri etkin bir rol oynamıştı. Mardin’de ailesiyle gittiği piknikte geçtiğimiz günlerde kaybolan Berrak’ı iz takip köpeği Şah, saatler sonra ağaçlık alanda tek başına buldu. Normal şartlarda insanların aramasıyla küçük kızın 12-15 saatte bulunabileceğini söyleyen yetkililer, iz takip köpeği Şah’ın küçük kıza birkaç saat içinde ulaştığını belirttiler. İz takip köpekleri dışında kadavra köpekleri de kayıp şahısların bulunmasınıda önemli bir rolü var. Özellikle umudun kesildiği durumlarda kadavra köpekleri sahaya çıkıyor, geçtiğimiz hafta Bitlis Ahlat’ta kaybolan 2 yaşındaki Sami Yusuf’un cansız bedenine kaybolduğu yerden 12 kilometre uzakta kadavra bulma köpeği ulaşmıştı.

Uzmanlık eğitimi 16 ay sürüyor

Emniyet teşkilatında görevli polis köpekleri yalnızca kaybolan çocukları değil, büyük şehirlerin asayişini de sağlıyor, bomba arıyor, toplumsal olaylara müdahale ediyor, uyuşturucu, kaçak sigara ve çay ya da sahte para arıyor, terör operasyonlarına katılıyor. Emniyetin ‘hassas burunları’ olarak nitelendirilen köpekler, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün Ankara Gölbaşı Köpek Eğitim Merkezi (KEM) Şube Müdürlüğü’nde eğitiliyor. Eğitimlerde daha çok Alman çoban köpeği, Belçika çoban köpeği, Hollanda çoban köpeği, Alman Bicolour ve cocker spaniel cinsleri tercih ediliyor. Köpek Eğitim Merkezi’nde “Uyuşturucu madde arama, patlayıcı (bomba) arama, silah-mühimmat arama, koku teşhis, kadavra arama, özel operasyon, asayiş devriye, çay ve tütün arama, şehir içi insan takibi ve iz takip köpeği” yetiştiriliyor. Köpek Eğitim Merkezi’nde 10 ay süren temel eğitimlerin ardından 3 ila 6 ay arasında uzmanlık eğitimi alıyor ve ardından göreve başlıyor.

Hiçbir şeyden korkmuyorlar

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü’ne bağlı Köpek Eğitim Merkezi (KEM) Büro Amirliği bünyesinde “görevli” özel eğitimli 28 köpek polis memurlarının en büyük yardımcısı. Time katılan yavru köpeklere, 5-6 aylık olana kadar görevli personel tarafından sosyalite kazandırıldırılıyor. Köpeklere, “Yükseğe çıkma, sesten korkmama, kaygan zeminde yürüyebilme, zorlukları aşabilme” gibi eğitimler veriliyor. Köpek eğitmenleri ve idarecileri tüm yavru köpeklerle tıpkı bir çocukla ilgilenir gibi sabahtan akşama kadar onlarla vakit geçirip eğitimlerine odaklanıyor. Aldıkları özel eğitim kapsamında idarecisinin komutuyla havlayan, yatan, saldıran ya da bekleyen köpekler, kesin itaat temeli üzerinden eğitiliyor. Zorlu eğitim parkurunda oyuncaklarla eğitilen köpekler, cesur davranışlarıyla dikkat çekiyor. Silah sesinden korkmayan, koku ile iz süren bu kahramanlar görevden göreve koşuyor. 

 

Hayvanların günlük bakımının idarecileri tarafından yapılıyor, merkezde bulunan veteriner hekimler de köpeklerin tüm rutin kontrollerini yapyor sağlık durumlarını sürekli takip ediyor. Görev yapan her köpek özel karışımla hazırlanan günlük 400 gram kuru mama yiyor. Görevdeyken su kapları ve mamalar görev bölgelerine taşınıyor.
 
Takipte 12 saatin önemi

Peki iz takip köpekleri kaybolan çocukları nasıl buluyor? Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’na bağlı Narkotik Suçlarla Mücadele Eğitim Akademisi Köpek Eğitim Merkezi Büro Amiri Akif Fıstık, görev köpeklerinin nasıl yetiştirildiğini ve son zamanlarda kaybolan kişilerin bulunmasına sağladığı katkıları şöyle anlatıyor. “Bu köpekleri özel olarak kayıp ya da aranan şahısların bulunması için özel eğitim alıyor. İz takip köpeği kayıp çocuklara aile bir kıyafeti kokluyor ve açık alanda geniş bir alanda kokuyu takip ediyor. Özellikle iz takip köpeklerimiz için koku moleküllerinin dağılmaması ve şahsın hangi yöne gittiğini bulması açısından ilk 12 saat çok önemli. Ama geçmiş tecrübelerimiz de göstermiştir ki bizim köpeklerimiz, 36 saate varan sürelerde de koku kaynağına giderek kaybolan şahısların bulunmasını sağlamıştır. Kadavra köpekleri ise yalnızca ceset aramasında kullanılıyor. Kadavra köpeğimiz için böyle bir süre söz konusu değildir. Çünkü köpeklerimiz ne kadar zaman geçerse geçsin kokunun kaynağına gidebiliyorlar. Kaybolan ve ölmüş şahısların bulunmasında bize en büyük yardımı sağlıyorlar.” Kadavra köpeğine kayıp şahsın herhangi bir eşyasının koklatılmasına gerek olmadığını kaydeden Fıstık “Bize bir kayıp ihbarı gelmeli ki iz takip görev köpeğimiz idarecisiyle şahsın en son görüldüğü yere intikal ettirilsin. Bizim için özellikle kişinin kullanmış olduğu materyaller çok önemlidir. Çünkü köpeğimiz kullanılan materyallerle kaybolan şahsın, vatandaşın kokusunu eşleştirebiliyor” diyor.

Zorlu testlere tabi tutuluyor

Emniyet Teşkilatı köpek temini olarak üç yöntem kullanıyor. Birincisi yurt dışından satın alma, ikincisi kendi merkezlerinde üretim ve üçüncüsü ise vatandaşların yaptığı köpek hibeleri. Teşkilat, son dönemde özellikle vatandaşların yapacağı hibelere büyük önem veriyor. Vatandaşlardan aldığı köpekleri teste tabi tutan emniyet, ışık gördüğü köpekleri yetiştirip alanda kullanıyor.

Dosta güven düşmana korku
 
Asayiş ekibinde görevli olan polis köpekleri Sultahmet Meydanı gibi turistik bölgelerde de güvenliği sağlıyor, turistlerin ilgisini çeken köpekler adeta dosta güven düşmana korku veriyor. Şüpheli şahısları eşgallerinden, hal ve tavırlarından tanıyan köpeklerin devriye gezdiği bölgelerde hırsızlık, kap kaç gibi suç oranları da düşüyor.
 
Her tür tehditi haber veriyorlar
 
Patlayıcıya karşı duyarlı “dedektör” köpekler, terör örgütüne yönelik operasyonların sürdüğü iller başta olmak üzere Türkiye’nin her köşesinde güvenlik güçlerine önemli destek sağlıyor. Polis köpekleri, TNT, EYP veya plastik patlayıcı bulanan şüpheli paketi fark ettiğinde, durumu sessizce oturarak haber verdiği idarecisinden gelecek komutu bekliyor. Uzman köpekler, böylece tehlikeyi haber vererek tedbir alınmasını ve olası can kayıplarının önüne geçilmesini sağlıyor. Polis köpekleri, toplumsal olaylardan kontrol ve tedbir uygulamalarına kadar birçok konuda asayişin sağlanmasında aktif rol alıyor. 

ETİKETLER


YAZARLAR Prof. Dr. Halim Hattat Prof. Dr. Halim Hattat
Penisin de “hisleri” var!
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Bahara merhaba diyen kitaplar
Ahmet Örs Ahmet Örs
Sosu bağlamak gerek…
Türkan Hiçyılmaz Türkan Hiçyılmaz
Çocuğa baskı yapmak okula uyum sürecini uzatır
Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan
Estetik dünyasında son gelişmeler
Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
Gıda intolerans testlerinin gerçek yüzü
Kürşad Zorlu Kürşad Zorlu
Bozkırda yeşeren başarı öyküsü…
Hasan Genç Hasan Genç
iPhone’larda Home tuşuna güle güle
Bahar Saygılı Bahar Saygılı
Federer’in şifreleri
Lütfü ÖZEL Lütfü ÖZEL
İşte karşınızda Selin Williams
Demet Sarova Demet Sarova
MasterChef’i sakın Ramsay görmesin!
Zeynep Kakınç Zeynep Kakınç
Bayram sofrasında büyük buluşma
Gül Yiğit Gül Yiğit
Mutlu ve başarılı insanların yaşam felsefesi
Güldeniz Ayral Güldeniz Ayral
Yeni jenerasyon modacılarımız
Murat Çelik Murat Çelik
İrlanda’nın ata sporu boks
Ayşe Kucuroğlu Ayşe Kucuroğlu
Ege’nin iki kardeş mutfağı buluştu
Ayşe Brav Ayşe Brav
Kınada şıklık yarışı
Berna Laçin Berna Laçin
Okullar açılırken veli dilekleri
Füsun Saka Füsun Saka
Tenten’den Birkin çantaya; Avrupa’yı Avrupa yapan değerler
Cem Ceminay Cem Ceminay
Çalıntı şarkıyı çalmışlar kopyasını yapmışlar
Teoman Hünal Teoman Hünal
Diyarbakır’ın eşsiz lezzetleri
Süha Derbent Süha Derbent
Yanı başınızdaki cennet Meis Adası
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Okunması gereken dünya klasikleri
Dr.Yasemin Bradley Dr.Yasemin Bradley
Sağlıklı oruç tutmanın yolları
Engin Akın Engin Akın
Korfu Adası'nda dalak dolması
Eylem Kaftan Eylem Kaftan
'Herkesin yarım kalmış hikayesi var'
Damla Doğan Damla Doğan
Aldırdığınız yağdan kök hücre üretiyorlar
Canan Tan Canan Tan
Şiddet mi, cinnet mi?
Güney Öztürk Güney Öztürk
21. yüzyılda ne ile karşı karşıyayız?
Barış Öztürk Barış Öztürk
75 yıllık efsane Jeep