Gazetevatan.com » Yazarlar » Moda köye indi

Moda köye indi

15 Temmuz 2018 Pazar


Bir süredir ünlü markaları küçük köylerdeki yerel tasarımlardan ‘ilham’ alıyor. Son olarak moda devi Dior, Romanya’nın Bihor köyünden esinlendi.

Moda dünyası son günlerde yeni bir trendle çalkalanıyor. Dünyaca ünlü tasarımcılar, gidip küçük köylerdeki yerel tasarımlardan ‘ilham’ alıyor. Gelip moda başkentlerinde bu ürünleri binlerce liradan satıyor. Ancak o yerlilere para vermeyi geçtim atıfta bulunup azıcık kültürün devam etmesine destek olmadan… Romanya’nın kuzeybatısındaki 600 bin nüfuslu Bihor şehri ise isyan bayrağını çekerek yepyeni bir dönem başlattı.
 
Romen köylüler kıyafetleri kendileri satışa başladı
 
Fransız modaevi Dior’un 2017 koleksiyonunda Romanya’nın yerel kıyafetlerinden esinlenen bir ceket dikkat çekiyordu. Özel tasarım denilen ceket tam 30 bin Euro yani 171 bin liradan alıcı buldu. Halbuki o ceket Bihor halkının günlük kıyafetlerindeki bir parçanın neredeyse aynısıydı. Haliyle halk tepki gösterdi. Çünkü onlar geleneklerini hayatta tutmak için uğraşırken, koskocaman bir moda devi gelip, onların hakkını teslim etmeden ürünlerini alıyor hem de fahiş meblağlara satıyordu. Romanya’nın en ünlü moda dergilerinden Beau Monde da onlara destek olunca iş büyüdü. Kurulan Bihor Couture isimli marka ile köylülere kendi kıyafetlerini internetten satmaya başladı. Birbirinden güzel ve özel gömlekler, ceketler, kolyeler satışa sunuldu. Üstelik Dior’un o meşhur ceketinin orijinali de koleksiyondaydı. Hem de 60 kat daha ucuz; 500 Euro yani 2 bin 800 liraya.
 
Dünyü moda devleri yerelden ilham alıyor
 
Onlar bu konuya isyan eden ilk grup oldu. Ancak dev markaların köylerdeki yerel insanlardan ilham aldıkları tek kreasyon Dior’unki değil. Tory Burch’tan Valentino’ya birçoğu son zamanlarda tasarımlarında köylerden, yerel kıyafetlerden esinleniyor. Örneği çok. Stella McCartney İlkbahar/Yaz kreasyonunda geleneksel Afrika motiflerine yer verdi. Durum Louis Vuitton için de benzer. Onlar da Afrika’nın güneyindeki küçük Lesohto Krallığı halkına özgü, her rengi ve deseni farklı anlamlar taşıyan yün Basotho şallarını 33 kat daha pahalıya, 12 bin liraya kreasyonuna ekledi. Michael Kors ve H&M gibi markalarsa tasarladıkları haki renkli tulumlarla tepki çekti. Altı şalvar gibi olan geniş cepli bu parçalar peşmerge kıyafetlerini andırıyordu. Gelen tepkiler üzerinde H&M özür mesajı yayınlayıp o tulumu kreasyondan çıkarmak zorunda kaldı.
 
Yerel halklar da desteklensin talebi

 

Olay bu denli yaygın olunca, konuyla ilgili tartışma da her geçen gün kızışıyor. Birçok kişiye göre ilham almak tamam da bu, artık ‘çalmaya’ giriyor. Bir başka kültürün adını hiç anmadan, onlardan faydalanmanın etik olmadığını savunanların sayısı az değil. Bir kültüre ait gelenek, fahiş fiyatlara tasarımmışçasına satılacaksa onların da ismi anılmalı hatta kazanılan paradan pay verilmeli deniyor. Çünkü aksi modern sömürüye giriyor. Bunun farkında olan bazı markalar Afrika halklarına destek olmaya başladı. İngiliz Stella McCartney ya da İtalyan Fendi gibi bazı markalar özellikle de Afrikalı kabilelerle işbirliği yapıp onların kültürlerinden ilham alan desenler ya da tasarımlar üretiyor. İşgücü olarak onlardan yardım alıyor. Ancak yine de yolun henüz başı. Moda yerele dönerken, o yerel halkları korumak için yapılması gereken daha çok şey var.