Çocukların yapabilecekleri işleri onların yerine yapmayın

Burak Kara / bkara@gazetevatan.com |  11 Eylül 2016 Pazar - 2:30 | Son Güncelleme : 11 09 2016 - 2:30

Çocuklarının her yaptığını, her adımını adeta bir helikopter gibi takip ettikleri için “helikopter ebeveyn” olarak adlandırılan aileler bilmeden büyük bir tehlike yaratıyor.


Geçtiğimiz hafta Çin’de üniversiteler eğitim öğrenim yılına başladı ve ajanslar bu haberi birbirinden ilginç fotoğraflarla dünyaya duyurdu. Fotoğraflarda bir tek karede bile üniversiteye başlayan öğrenci fotoğrafı yoktu. Onun yerine çocuklarının peşinde giden ve kampuste kamp kuran ebeveynlerin fotoğrafları servis edilmişti. Onlarca çadır, uyku matları üzerinde uyuyan yüzlerce ebeveyn... 20’li yaşlarına adım atmış ve üniversiteye başlamış genç öğrenciler ve onların peşinden ayrılmayan “helikopter ebeveynler.” Bu yalnızca Çin’de değil ülkemizde de oldukça sık gördüğümüz bir tablo. Gelelim Türkiye’ye, okulların bir kısmı açıldı, kalanlar ise bayramdan sonra açılacak. Okul bahçeleri ya da koridorlarını şimdiden çocuğundan çok heyecanlanıp onlara direktifler veren, müdahale eden velilerle dolu.

"Helikopter aileler çocuklarına gösterdikleri aşırı ilgi ile onları hasta ediyor!"

Anne baba baskısı hiç bitmiyor

Aşırı anne baba baskısı yalnızca çocuğun eğitimi sırasında değil, tüm hayatı boyunca devam ediyor. Biz Türk erkeklerinin en büyük sıkıntısı annelerinin onları el üstünde tutmasıdır. Örnek verecek olursak, bir kız bir erkek çocuğu olan bir anne, kızına her işi yaptırır ama erkek çocuğuna toz kondurmaz, basit ev işlerini yapmasına izin vermez. Yemeğini önüne koyar, pantolonunuzu ütüler, yatağını odasını toplar. Ama kız çocuğu ise her şeyini kendisi yapar. Evlenme yaşı gelince ise ‘evin kuzusu erkek çocuk’ duvara toslar. Eşinden annesinin davranışlarını bekler ama bu karşılığı göremez. Türk toplumunun en kronik evlilik problemi de böylece başlar.

Avustralyalı çocuk psikoloğu Dr. Michael Carr-Gregg’e göre helikopter ebeveynliğin bir anlamda daha ileri bir versiyonu olan ve çocuklarının önüne çıkan her tür zorluğu ortadan kaldıran “kar küreyici” ebeveyn nesli, çocuklarını öylesine el üstünde tuttu ki artık günümüzde ergenler arasında salgın gibi yayılan bir zihinsel rahatsızlığa neden oldular.

 

Çin’de çocuklarından ayrılamayan ebeveynler üniversite kampusünde kamp kurdu.

Evden ayrılıp dünyayla yüzleşen çocuk çok savunmasız oluyor

X Kuşağı ebeveynlerinin çocuklarının hayatını çok kolaylaştırdığı, böylece çocukların karşılaştıkları problemleri kendileri çözemez ya da önlerine çıkan engelleri kendileri aşamaz hale geldiği aşikar. Dr. Carr-Gregg, “Bu kuşağın ebeveynleri önlerine çıkan engelleri ortadan kaldırarak, çocuklarının hayatını mümkün olduğunca basit ve kolay bir hale getirmeye çalışıyorlar. Dışarıdan bakıldığında bu hayranlık duyulacak bir şey çünkü hepimiz çocuklarımız için en iyisini istiyoruz ama böyle davranmak onlara dirençli olma konusunda hiçbir şey öğretmediği gibi, evden ayrılıp dünyayla yüzleştiklerinde çok savunmasız olmalarına neden oluyor.” Bir helikopter ebeveyn, çocuklarının okula otobüse binerek ya da yürüyerek gitmesini istemek yerine onları okul kapısına kadar bırakıyor. Çocuklarına en teknolojik cihazları ve oyuncakları alıyor, çocukları hiç sürece katmadan ev işlerini de hallediyor, kızlarının ya da oğullarının ev ödevlerini yapıp teslim etmesini sağlıyorlar.

Akademik başarı beklentileri yüksek

Peki helikopter ebeveyn kime deniyor? Bu anne babalar, çocuğun başından ayrılmayan, etrafında pervane olan, çocuğun her şeyine yetişmeye çalışan, çocuğun hayatına ve kişiliğine müdahale eden, yorulmak bilmeyen ebeveynler ve çocuktan akademik beklentileri çok yüksek. Bu ebeveynlerin, çocuklarını her sabah derse gitmeleri için uyandırmak, aldıkları düşük notlar üzerine öğretmenlerinin kapısını çalmak gibi davranışları yüzünden, bazı okullar bu anne babalara karşı ciddi önlemler alıyorlar. Çocuklarına bir zarar gelmesini veya hatalarından ders çıkarmalarını engellemek için her zaman hazırolda olan helikopter ebeveynlerin istekleriyle çocuklarının isteklerinin çakıştığı da oluyor. Ama bu onlar için engel değil, nasıl olsa en iyinin ne olduğunu “bilen” yine onlar ve çocuğun bu noktada söz hakkı hiç yok. Şimdi arkanıza yaslanın ve buraya kadar okuduklarınızı düşünün, belki siz de azılı bir helikopter ebeveynsiznizdir.

Zamansız anne babalar çocukları şımartıyor

 Giderek yaygınlaşan bu ebevyn yaklaşımının, çocuklarına yeterince zaman ayıramadığı düşünen anne babaların suçluluk duymasından kaynaklandığını düşünüyor Dr. Gregg, “Ebeveynlerin artık çok az zamanı var, kendilerini suçlu hissettikleri için de çocuklarını çok fazla şımartıyorlar.”

Bırakın işi çocuğunuz yapsın

Dr. Gregg, “Temel kural, ‘çocukların kendilerinin yapabilecekleri işleri onların yerine yapmamak’ olmalı” diyor. Çocukların düzenli olarak yaptıkları ev işlerinin olması, teknoloji kullanımlarının sınırlanması ve kendi özel alanlarının olması gerekli. Bu çocuklarda özgüven gelişimini destekler.

Ebeveynler her çocuğunu kendi biricikliği içinde kendine özgü zeka ve kişilik özellikleri içinde değerlendirmeli

İstanbul Üniversitesi, Pedagoji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Yavuzer, “Yeni Kuşak Anne-Babalar ve Çocukları“ adlı yeni kitabında paraşüt ebeveynleri anlatıyor. “Baskıcı ve otoriter çocuk yetiştirme tutumu, özgüveni zayıf olan, otonom olmayan buna bağlı olarak arkadaş ilişkilerinde başarısız ve zayıf sosyal gelişim gösteren çocukların yetişmesine sebep olmaktadır. Aynı şekilde, çocuğun her istediğini yapan aşırı hoşgörülü çocuk merkezli ailelerde duygusal doyumsuzluk yaşayan, özgüveni zayıf buna bağlı olarak da sosyal gelişimi yetersiz olan çocuklar yetişmektedir. İdeal olan destekleyen, demoktarik ebeveyn yaklaşımıdır. Böyle bir ortamda anne ve baba net bir şekilde çocuktan beklentilerinin ve isteklerini ifade eder ve onu kardeşleriyle kıyaslamak yerine kendi özellikleriyle kabul eder. Özgürlük sınırının bittiği çizgileri net bir biçimde gösterir, sevgi ile denetimi birlikte uygular. İşte özgüvenli çocuk kendini anlamaya çalışan, dinleyen sıcak etkileşim ortamında oluşturulan büyütülen bu aile ortamında gerçekleşir. Böyle bir ortamda yetişmeyen çocuk, özgüveni olmayan, duygu ve düşüncelerini kolaylıkla ifade edemeyen, arkadaş grubunda dışlanan, pasif, oyun kurucu olmak yerine bağımlı, sosyal gelişimi zayıf bireyler olacaktır. Bu da onun iş ve evlilik yaşamını olumsuz etkileyecektir. Ergenlik döneminde eğer sağlıklı bir çocukluk dönemi yaşamamışsa; ergenlikteki ‘kurala karşı çıkma ve bağımsızlığı kazanma arzusunun’ yoğunlaşmasına ve bu dönemin zorlu geçmesine neden olur. Ebeveynler her çocuğunu kendi biricikliği içinde kendine özgü zeka ve kişilik özellikleri içinde değerlendirsin ve onlarla kaliteli zaman geçirsin.

ETİKETLER


YAZARLAR Prof. Dr. Halim Hattat Prof. Dr. Halim Hattat
Penisin de “hisleri” var!
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Bahara merhaba diyen kitaplar
Ahmet Örs Ahmet Örs
Sosu bağlamak gerek…
Türkan Hiçyılmaz Türkan Hiçyılmaz
Çocuğa baskı yapmak okula uyum sürecini uzatır
Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan
Estetik dünyasında son gelişmeler
Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
Gıda intolerans testlerinin gerçek yüzü
Kürşad Zorlu Kürşad Zorlu
Bozkırda yeşeren başarı öyküsü…
Hasan Genç Hasan Genç
iPhone’larda Home tuşuna güle güle
Bahar Saygılı Bahar Saygılı
Federer’in şifreleri
Lütfü ÖZEL Lütfü ÖZEL
İşte karşınızda Selin Williams
Demet Sarova Demet Sarova
MasterChef’i sakın Ramsay görmesin!
Zeynep Kakınç Zeynep Kakınç
Bayram sofrasında büyük buluşma
Gül Yiğit Gül Yiğit
Mutlu ve başarılı insanların yaşam felsefesi
Güldeniz Ayral Güldeniz Ayral
Yeni jenerasyon modacılarımız
Murat Çelik Murat Çelik
İrlanda’nın ata sporu boks
Ayşe Kucuroğlu Ayşe Kucuroğlu
Ege’nin iki kardeş mutfağı buluştu
Ayşe Brav Ayşe Brav
Kınada şıklık yarışı
Berna Laçin Berna Laçin
Okullar açılırken veli dilekleri
Füsun Saka Füsun Saka
Tenten’den Birkin çantaya; Avrupa’yı Avrupa yapan değerler
Cem Ceminay Cem Ceminay
Çalıntı şarkıyı çalmışlar kopyasını yapmışlar
Teoman Hünal Teoman Hünal
Diyarbakır’ın eşsiz lezzetleri
Süha Derbent Süha Derbent
Yanı başınızdaki cennet Meis Adası
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Okunması gereken dünya klasikleri
Dr.Yasemin Bradley Dr.Yasemin Bradley
Sağlıklı oruç tutmanın yolları
Engin Akın Engin Akın
Korfu Adası'nda dalak dolması
Eylem Kaftan Eylem Kaftan
'Herkesin yarım kalmış hikayesi var'
Damla Doğan Damla Doğan
Aldırdığınız yağdan kök hücre üretiyorlar
Canan Tan Canan Tan
Şiddet mi, cinnet mi?
Güney Öztürk Güney Öztürk
21. yüzyılda ne ile karşı karşıyayız?
Barış Öztürk Barış Öztürk
75 yıllık efsane Jeep