Brezilya'da toplumsal huzursuzluk artıyor

10 Şubat 2017 Cuma - 15:25 | Son Güncelleme : 10 02 2017 - 15:25

Brezilya'da ekonomik sorunlar, siyasi istikrarsızlık ve yolsuzluk vakalarının toplum üzerindeki etkileriyle ülke genelinde yeni yıl ile birlikte şiddet olayları artıyor.


Yeni yılla birlikte ülkenin birçok kentinde ekonomik sorunlar  nedeniyle protestolar, grevler ve cezaevi koşulları dolayısıyla isyanlar başladı.
 
Son olarak Rio de Janeiro kentinde meclis binası önünde eylem yapan  kamu çalışanları ile güvenlik güçleri arasında çıkan çatışma sonucu 15 kişi  yaralandı. Çatışmalara, eyaletin içinde bulunduğu kriz nedeniyle su ve  kanalizasyon şirketinin özelleştirilmesi teklifi yol açtı.
 
Polislerin saldırıya göz yaşartıcı gaz ve plastik mermilerle karşılık  vermesinin ardından maskeli saldırganlar meclise çıkan sokaklardaki iş yerlerine  ve bir banka şubesine zarar verdi.
 
Başkent Brasilia'da ise dün emeklilik yaşı ve yardımları ile ilgili  yasa tasarısını protesto eden polis memurları Temsilciler Meclisi'ni işgal etti.
 
Brezilya'nın Espirito Santos eyaletinde ise polislerin daha iyi  çalışma koşulları ve maaş zammı için greve başlamasından bu yana 6 günde 113  cinayet işlendiği açıklandı. Cinayet rakamlarının geçen senenin aynı dönemine  göre 6 kat arttığı bildirildi.
 
Özel işletmelerin ve okulların kapatıldığı eyalette polisler  maaşlarına yüzde 100 zam yapılmasını istiyor.
 
Brezilya Genelkurmay Başkanı Villas Boas, güvenliğin sağlanması için  eyalete hafta sonuna kadar 3 bin asker yollayacağını duyurdu.
 
  
 
    - Karnaval öncesinde Rio da karışabilir
 
  
 
    Ülkenin ikinci en kalabalık şehri Rio'da kamu çalışanlarının yaptığı  eylem sonrasında, polisin de Espirito Santos eyaletindeki gibi bir grev  başlatabileceği söylentileri ortaya atıldı.
 
  
 
    Yetkililer, sosyal medyada polis ailelerinin "grev tehditlerini"  söylenti olarak nitelendirdi. Buna karşın Rio Valisi Luis Fernando Pezao'nun  federal yetkililerden şehirde durumun kötüleşmesi ihtimaline karşı orduyu hazırda  tutmalarını istemesi dikkati çekti.
 
  
 
  
 
    Öte yandan, Vali Pezao'nun "ekonomik ve siyasi gücünü suistimal etmek"  suçlamasıyla görevi bırakması için çarşamba günü Rio Bölgesel Seçim Mahkemesi,  valinin görevi bırakması yönünde karar aldı. Temyiz sürecinin ardından mahkeme  kararı kesinleşecek.
 
  
 
    Toplumsal huzursuzluğa siyasi istikrarsızlığın da eklenmesinden Rio de  Janeiro'da 3 hafta sonra başlayacak dünyaca ünlü karnavalın da etkileneceği  endişesi ortaya çıktı. Son olayların dünyanın her tarafından turist çeken  karnaval kutlamalarına katılımı düşürebileceğinden endişe ediliyor.
 
  
 
    Brezilya hükümetinin uyguladığı kemer sıkma politikalarına karşı  Rio'da geçen aylarda şiddet olaylarına yol açan protestolar düzenlenmişti.
 
  
 
    - Ülke genelinde isyanlar ve protestolar
 
  
 
    Brezilya, 2017'nin başlamasıyla birçok şiddet içerikli grev, cezaevi  isyanı ve genel olarak toplumsal huzursuzluğa sahne oldu. Polisin grev yapması ya  da yetersiz sayıda kalması sonucu ordu sokaklarda asayişi sağlamak için harekete  geçti.
 
  
 
    Ocak ayından itibaren Brezilya'nın Amazonlar, Rio Grande do Norte,  Roraima ve Sao Paulo eyaletlerinde çıkan cezaevi isyanlarında 150 kişi hayatını  kaybederken, 200'ün üzerinde mahkum firar etti.
 
  
 
    Cezaevi isyanlarının nedenleri aşırı kalabalık hapishaneler, yetersiz  kaynak sorunu ve çete savaşları olarak sıralanıyor.
 
    
 
    Inter-Amerikan Kalkınma Bankasının (IADB) açıklamasına göre, ülkedeki  suçların maliyeti, sosyal refah harcamalarının 6 katına tekabül ediyor.
 
  
 
    - Yolsuzluk ve ekonomik problemler
 
  
 
    Tarihinde sıkça ekonomik sorunlarla anılan Brezilya, son 20 yılın en  ciddi durgunluğunu yaşıyor. Brezilya ekonomisi 2015'te yüzde 3,8 küçüldü.  Brezilya'nın ihraç mallarının fiyatlarındaki düşüş ile enflasyondaki artış  ekonomiyi olumsuz etkiledi. Enflasyonun 12 yıllık rekorunu kırarak yüzde 10,7'yi  bulduğu açıklandı.
 
  
 
    Hükümetin birçok kişi tarafından "dünyanın sonunu getiren yasa  değişimi" olarak nitelenen yasayı onaylayarak 20 yıl boyunca tüm federal  harcamaları sınırlayacağını açıklaması, halkın ekonomik durumunda kötüleşmeye yol  açarak genel huzursuzluğu tetikliyor.
 
  
 
    Brezilya'nın ekonomik sıkıntılarının temel nedeninin ise yolsuzluk  olduğu düşünülüyor.
 
  
 
    Mart 2014'te patlak veren Brezilya'nın en büyük petrol şirketi  Petrobas'a ilişkin yolsuzluk iddialarına eski Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da  Silva'nın adının karışması, ülke genelinde büyük tepkiye neden olmuştu. Brezilya,  2005'te gündeme gelen ve kamu fonlarının kongre üyelerine oy karşılığı  verildiğini iddia eden, 2015'te ise 25 siyasetçinin tutuklanmasına yol açan  yolsuzluk davasıyla çalkalanmıştı.
 
  
 
    - Siyasi istikrarsızlık
 
  
 
    Önceki Devlet Başkanı Dilma Rousseff'in geçen ağustosta görevini  kötüye kullandığı suçlamasıyla azledilmesi ülke genelindeki huzursuzluğun  temelini atmıştı. Görev süresi 1 Ocak 2019'da bitecek olan Rousseff'in yerine  Devlet Başkanı Yardımcısı Michel Temer getirilmişti.
 
  
 
    Yapılan anketlerin ve halkın tepkisi göz önünde bulundurulduğunda,  Temer hükümetine halk desteğinin çok düşük olduğu görülüyor. Aralık ayında  yapılan bir ankette, halkın yüzde 51'i hükümetin performansını "çok kötü" olarak  nitelendirmişti.
 
  
 
    Yolsuzluk davalarının takibini yapan hakim Teori Zavascki'nin geçen ay  uçak kazasında hayatını kaybetmesinin ardından Devlet Başkanı Temer'in en yakın  müttefiki Adalet Bakanı Alexandre de Moraes'i vefat eden hakimin yerine aday  göstermesi tartışmaları alevlendiriyor.