Gazetevatan.com » Yazarlar » İlham perisi Matisse

İlham perisi Matisse

28 Nisan 2018 Cumartesi


Ölümünden 64 yıl sonra Fransız sanatçı Henri Matisse’in eserleri ilkbahara ilham oldu. 
 
Dior’un 2018 bahar kampanyasında modeller yerde çizilen yüzlerin olduğu bir görselde yer alıyor. Bu tasarımların sahibi ise Henri Matisse. Tabii ki yüz çizimlerinin sahibi Matisse olmasa da JW Anderson’un ay yüzlü küpeleri ya da Victoria Beckham’ın dökümlü ve yüzlerin olduğu gömlekleri 1910 yılındaki Dance isim resimden esintiler taşıyor. 
Dior’un koleksiyonu sanatçı Niki de Saint Phalle’den referanslar taşısa da kullandığı canlı renkler bu ilham perisini destekler nitelikte. Yine de markaların geneli 64 yıl önce ölen Matisse’in modaya yön verdiğini kanıtlar nitelikte koleksiyonlar hazırladılar. 
 
Su altındaki mavilik
 
Hiçbir modern sanatçı Matisse kadar arzularını ön plana çıkarmamıştır. Onun saf abstrakt hazları ve moda konusundaki estetik önderliği arasındaki paralelin ne zaman başladığını bilmek ise çok zor. Belki de en kolayı olan renklerden başlayabiliriz. Dior markası elbiseleri, sanki bir dalgıcın su altında gördüğü mavilikleri andıran Matisse esintili canlı mavilerin bulunduğu çizimleri sıklıkla kullandıklarının bir kanıtı. Matisse dalgası aynı zamanda Annie Costello’nun küpelerinde de görmek mümkün. Özellikle Matisse’in The Blue Window isimli renklerin şiirsel kullanımındaki su rengine çok yakın. 
 
Kuzey Afrika esintisi 
 
1869’da Fransa’nın kuzeyinde Picardy’de doğan Matisse, yaşadığı bölgedeki tarihi çok eskiye dayanan kumaş boyama tekniklerine hâkimdi. Kuzey Afrika’daki renkli halıları ve süsleri topluyordu. Bunları da stüdyosunda ütopik bir biçimde kullanıyordu. 
Özellikle 1920’lerde Odalisque with Red Culottes’daki göğüsleri açık modelinin oda tasvirindeki zengin oda tasarımının nedenlerinden biri de buydu. 
 
Ay yüzlü kadınlar 
 
Matisse modadan keyif alıyordu peki moda neden ondan ilham almasın? Matisse’in 1913 yılında eşi Amelie’nin yüzünü yeniden tasvir ediş şekli ve ay yüzlü kadınları kumaşlara ilham verdi. Birçok modern sanatçı Paris’teki Etnografya Müzesi’nde Afrika orjinli maskelerden ilham alırken Picasso onlardaki saldırgan yanı görmüştü. Matisse ise sıra dışı bir güzellik görüyordu. 1905 yılında yaptığı Madame Matisse portresinde maskeyi andıran siyah gözlü, simetrik oval suratlı hatta ay yüzlü diye tabir edilebilen bir kadın resmetmişti. Bu maske görünümlü insan yüzü son yıllarına kadar onun için bir takıntı haline gelmiş ve oval yüzlü kadınları resmetmeye devam etmişti. Hatta bazı cut out çalışmaları da vardı ve neden bunları manasız yerlerde de kullandı. Bundan alınan ilham Oscar’larda Call Me By Your Name’de yer alan Timothee Chalamet’in yüzü Andrew Mania tarafından yapımcı James Ivory’nin gömleğine tasvir edilmişti. 
 
Küpeler ve gömlekler
 
Romantizm etkisi Matisse’in resimlerine gizlediği ve günümüzde bile yankılanan moda dünyasının ilhamını aldığı bir akıma dönüştü. Matisse soğuk ve dekoratif fikirli bir sanatçı değildi. O tutkulu, güzelliğin peşinde ve rüyalarındaki sıra dışı gerçekliği arayan biriydi.  Küpeler ve gömlekler Matisse’in sanatıyla yarattığı ütopyaya bir atıf. Matisse güzelliğin demokratik halini resmetmişti. Demokratikti çünkü çok güzeldi. Kimse bir ayla benzemiyordu. En azından ilk bakışta. Bu büyük sanatçı için moda dünyası sadece bir övgüden daha fazlasını bir sezonda sundu.