Ayasofya tartışması

Emre ÖZTÜRK HABER MERKEZİ |  03 Kasım 2011 Perşembe - 2:25 | Son Güncelleme : 03 11 2011 - 2:25

Ayasofya Camisi'nin yeniden cami ibadete açılması kararı tartışma yarattı


VAKIFLAR Genel Müdürü Adnan Ertem, İznik’teki Ayasofya Camisi’nin, Diyanet’in “tekrar cami olarak ibadete açılması” yönündeki talebini uygun görerek, eserin ibadete açılmasına izin verdiklerini açıkladı. Bu açıklama tartışmayı da beraberinde getirdi. M.S. 325 yılında gerçekleştirilen Büyük Konsil’e ev sahipliği yaptığı iddia edilen Ayasofya Kilisesi, Osmanlı Sultanı Orhan döneminde camiye çevrilmişti. Uzun yıllar önce ibadete kapatılan Ayasofya’nın ‘müze’ statüsünde olup olmadığı hep tartışıldı. Uzmanlar hem müze tartışmalarını hem de yeniden ibadete açılmasını değerlendirdi:

‘Statüsü değiştirilemez’

Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Selçuk Mülayim: “İznik’te bulunan ve Büyük Ayasofya Müzesi’nden çok daha önce inşa edilen ve Hıristiyanlık tarihinde çok önemli bir yeri olan Ayasofya Kilisesi bir müze statüsündeydi. İstanbul’daki Ayasofya’yla kıyaslayarak anlatırsam bir zamanlar Büyük Ayasofya Müzesi de camiydi ancak yeniden cami yapılması tartışılmıyor bile. Bu durum İznik’teki Ayasofya Müzesi için de geçerli. Müze olarak verilen statü yeniden değiştirilemez. İznik’teki Ayasofya Müzesi’nin dindeki önemi çok büyüktür ve politik bir odak noktası olması dolayısıyla tüm dünyada ciddi tepki de çeker.”

‘Konsil burada mı toplandı?’

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Hikmet Eroğlu: “Hıristiyanlığın tüm temellerinin atıldığı Büyük Konsil’in İznik’te toplandığı bilinmekle birlikte, tam olarak İznik’te, nerede toplandığına ilişkin tarihi veri ya da arkeolojik bulgu yok. Dolayısıyla İznik Ayasofya Camii’nin tarihi önemi tartışmalıdır. Bunun dışında eskiden ibadethane olan bir caminin tekrar ibadethaneye çevrilmesi konusu Batılı ülkelerde bölgede yaşayan cemaatin istekleri doğrultusunda değerlendirilen bir konudur.”

‘Anlamsız bir karar’

Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Sanat Tarihi uzmanı Prof. Dr. Hakkı Önkal: “Uzun yıllardır Müze olarak kullanılan Akdamar Kilisesi ya da Sümela Manastırı gibi kiliseler asli fonksiyonlarına döndürülürken ibadete kapalı İznik’teki Ayasofya Camii’ne ilişkin karar beni çok şaşırttı. Dolayısıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün kararı çarpıcı ve anlamsız bir karar. Yapı müze olarak varlığını devam ettirmeli. Büyük Konsil M.S. 325 yılında toplandığından ve Bizans kaynaklarında Ayasofya Camii’ne ilk kez MS 787 yılında rastlanmış olduğundan dolayı mevzu bahis yerin Konsil’in toplandığı yer olup olmadığı belli değil.”

ETİKETLER

0