Akıllı telefonların yarattığı yeni hastalık Telebaskı

DAMLA DOĞAN / ddogan@gazetevatan.com |  10 Aralık 2017 Pazar - 2:30 | Son Güncelleme : 10 12 2017 - 2:30

Telefona gelen bildirim ve mesajlara bakmadan, cevap da vermeden duramaz hale geldik. Psikologlar buna bir isim bile buldu: Telepressure yani telebaskı.


Modern zamanların derdi... Telefona bildirim gelince anında bakmak, mesaj ya da e-posta ise yanıtlamak için yanıp tutuşmak. İşin içinde flört bile olsa durum değişmiyor. Âdettendir 10-15 dakika bekleteyim desen de olmuyor. Yeni mesaj bildirimini görünce dünya duruyor, o mesaj cevaplanmadan da hayat devam etmiyor. Bu da üzerimizde büyük bir stres ve baskı oluşturuyor.

Mesaja 10 dakika cevap gelmezse panik oluyoruz

Türkiye’de 66 milyon internet abonesi var. Genç nüfusta ise internet kullanım oranı yüzde 90’larda. Artık elimiz ayağımız gibi bir parçamız internet. Her an online yani erişilebilir durumdayız. 5-6 yıl önce bir SMS yollar cevap gelsin diye saatlerce beklerdik. Şimdi WhatsApp’tan attığımız mesaja 10 dakika cevap gelmezse felaket senaryoları yazıp, karşımızdaki bizden nefret ediyor ya da başına bir şey geldi sanıyoruz. ABD’deki Northern Illinois Üniversitesi’nden akademisyenler derinlemesine araştırmış ve bu sorunun adını koymuş: Telepressure yani Türkçe ismiyle telebaskı. Nerede olursan ol ya da etrafında ne oluyor olursa olsun gelen mesajlara, e-postalara ya da sesli mesajlara anında cevap verme dürtüsü diye tanımlıyorlar. 

Gençler de işkolikler kadar telebaskı mağduru

2015’te konu sadece iş hayatıyla ilgili sanılırken araştırmanın devamı yapıldı. Artık sadece iş e-postalarını durmadan kontrol etmiyor sanal ortamdan gelen her türlü mesaja anında cevap veriyoruz. Raporda detaylı rakamlar var. 2011’de yapılan bir araştırmaya göre cerrahların neredeyse yarısı ameliyat sırasında telefondan mesajlaştığını kabul etmiş. Örneğin, cevap vereceğim diye araba kullanırken mesaj yazmaya çalışmak kaza riskini 23 kat yükseltiyor. Akıllı telefon sahiplerinin yüzde 28’i gece bile telefonlarını kontrol etmek için uyanıyor. Her an erişilebilir olma derdi tükenmişlik hissine neden oluyor. Uyku ve konsantrasyon sorunları yaratıyor. Kalp hastalıkları ve obezite riski yaratıyor.

Baskıyı azaltmak için birkaç öneri

Peki, ne yapmak lazım? Fransa Ocak ayında çalışanlara “bağlantıyı kesme” hakkı tanıdı. İş çıkışı artık e-postalara bakmak zorunda değiller. Henüz bu hakka sahip olmadığımıza göre, yeni yıl arifesinde kendi kendimize alacağımız yeni kararlarla yetinmemiz gerek. Eğer ekrana bakmadan ve mesajlara cevap yazmadan duramıyorsanız telefonunuzu ara ara sessize almak önemli bir başlangıç. E-posta ya da mesaj bildirimlerini kapatmak da bir seçenek. Uzmanlar gün içinde kendinize “ulaşılamaz” özel zamanlar ayırın diyor. Hele de işin içinde flört durumları varsa. Ne kadar eski moda deseniz de bekletmenin gücü olduğu konusunda uzmanlar hemfikir. Psikologlar hayvanlara yemekle deney bile yapmış. Kolu çekince hemen yemek gelirse değeri olmuyor. Bilinmez olmak şart. Yani gelen mesaja anında cevap vermek de karşı tarafın sizi garanti olarak görmesine neden oluyor ve çekiciliğinizi azaltıyor. Anlayacağınız öngörülebilir olmamak gerek. Bir dahaki sefere hoşlandığınız kişiden mesaj geldiğinde önce derin bir nefes alıp bu yazıyı hatırlayın.


YAZARLAR Prof. Dr. Halim Hattat Prof. Dr. Halim Hattat
Penisin de “hisleri” var!
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Bahara merhaba diyen kitaplar
Ahmet Örs Ahmet Örs
Sosu bağlamak gerek…
Türkan Hiçyılmaz Türkan Hiçyılmaz
Çocuğa baskı yapmak okula uyum sürecini uzatır
Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan Dr. Yasemin Arslan Dt. Şule Arslan
Estetik dünyasında son gelişmeler
Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
Gıda intolerans testlerinin gerçek yüzü
Kürşad Zorlu Kürşad Zorlu
Bozkırda yeşeren başarı öyküsü…
Hasan Genç Hasan Genç
iPhone’larda Home tuşuna güle güle
Bahar Saygılı Bahar Saygılı
Federer’in şifreleri
Lütfü ÖZEL Lütfü ÖZEL
İşte karşınızda Selin Williams
Demet Sarova Demet Sarova
MasterChef’i sakın Ramsay görmesin!
Zeynep Kakınç Zeynep Kakınç
Bayram sofrasında büyük buluşma
Gül Yiğit Gül Yiğit
Mutlu ve başarılı insanların yaşam felsefesi
Güldeniz Ayral Güldeniz Ayral
Yeni jenerasyon modacılarımız
Murat Çelik Murat Çelik
İrlanda’nın ata sporu boks
Ayşe Kucuroğlu Ayşe Kucuroğlu
Ege’nin iki kardeş mutfağı buluştu
Ayşe Brav Ayşe Brav
Kınada şıklık yarışı
Berna Laçin Berna Laçin
Okullar açılırken veli dilekleri
Füsun Saka Füsun Saka
Tenten’den Birkin çantaya; Avrupa’yı Avrupa yapan değerler
Cem Ceminay Cem Ceminay
Çalıntı şarkıyı çalmışlar kopyasını yapmışlar
Teoman Hünal Teoman Hünal
Diyarbakır’ın eşsiz lezzetleri
Süha Derbent Süha Derbent
Yanı başınızdaki cennet Meis Adası
Tülay Gürler Kurtuluş Tülay Gürler Kurtuluş
Okunması gereken dünya klasikleri
Dr.Yasemin Bradley Dr.Yasemin Bradley
Sağlıklı oruç tutmanın yolları
Engin Akın Engin Akın
Korfu Adası'nda dalak dolması
Eylem Kaftan Eylem Kaftan
'Herkesin yarım kalmış hikayesi var'
Damla Doğan Damla Doğan
Aldırdığınız yağdan kök hücre üretiyorlar
Canan Tan Canan Tan
Şiddet mi, cinnet mi?
Güney Öztürk Güney Öztürk
21. yüzyılda ne ile karşı karşıyayız?
Barış Öztürk Barış Öztürk
75 yıllık efsane Jeep