'İskender'de intihal yapılmış iddiası!

Burak KARA / VATAN |  04 Ağustos 2011 Perşembe - 23:51 | Son Güncelleme : 04 08 2011 - 23:51

Elif Şafak’ın ‘İskender’i için ‘intihal yapmış’ iddiası...


Elif Şafak’ın ‘İskender’ adlı romanının İngiliz yazar Zadie Smith’in ‘İnci Gibi Dişler’ romanından esinlendiğini iddia eden romanın çevirmeni Mefkure Bayatlı, “Zadie’nin kitabını şablon olarak almış, ama buna intihal denir” dedi.

Elif Şafak’ın çıkar çıkmaz 200 bin satan yeni kitabı ‘İskender’ ile İngiliz yazar Zadie Smith’in ‘İnci Gibi Dişler’ romanına çok benziyor. İki romanın karakterleri ve olayların bire bir örtüşmesi, Elif Şafak’ın İnci Gibi Dişler romanından etkilendiğini gösteriyor. Bu iddiayı ortaya atan Fikir Mahsülleri Ofisi adlı blog sitesi. Site, Şafak’ın Smith’ten “intihal tartışmalarına yol açacak kadar esinlenmiş” olduğunu iddia etti.
Elif Şafak, ‘İskender’ adlı yeni romanında Fırat’tan başlayıp, Londra’ya kadar uzanan yolculukta, toplumun erkek çocuğa bakışını, insanların aslında en çok sevdiklerini incittiğini ve en buyuk yaraların ailede açıldığını anlatıyor. Zadie Smith’in İnci Gibi Dişler romanında ise benzer bir göç hikayesi anlatılıyor ve tıpkı İskender’de olduğu gibi Londra’-nın kenar semtlerinden birinde geçiyor. Blog iki romanı da karşılaştırıp benzerlikleri ortaya çıkarmış.

İşte o benzerlikler:



Irie’den Esma’ya Millat’tan İskender’e

“Şafak’ın İskender’i ise tam bir Millat. İkisi de doğal birer karizma, arkadaşlarının arasında doğal birer lider, yakışıklılıklarıyla göz dolduran, dikkat çekici tipler olarak tasvir ediliyor. Hem İskender hem de Millat İngiliz kızlarla takılıyor ama aileleri bu durumu pek hoş karşılamıyor. İkisi de yerli mi, göçmen mi nereli olduğuna bir türlü karar veremiyor..”

‘İntihal denir’

“İçine doğduğu siyasetten kaçmak için bambaşka bir alan seçip moleküler biyolojiye yönelen naif Nadir, Macit ve en yakın dostu Marcus’un birleşimi gibi görünüyor. Baba Adem Toprak da mutsuz evliliği ve yanlış gönül maceralarıyla bir hayli Samet İkbal gibi sanki.”

Zaide Smith’in “İnci gibi dişler” kitabının çeviremeni Mefkure Bayatlı konuyla ilgili VATAN’a konuştu. Bayatlı şunları kaydetti, “Bu kadarı tesadüf olamaz. Şafak, Zadie’nin kitabını şablon olarak örnek almış, aileyi Türk yaparak bir kitap yazmış. Konuyu basitleştirmiş. Özellikle pencere hikayesindeki benzerliği aklım almıyor. On tane öyle paralel hikaye yazılabilirdi ama pencere hikayesi paralel bile olmamış. Buna intihal denir. Uyarlarlama gibi bir şey olmuş. Esinlenmeyi aşmış. Hiç şaşırmadım. Dünya edebiyatını bir tek onlar takip ediyor, kimse bilmiyor diye düşünüyorlar. Ama Türkiye’de edebiyattaki başka kitaplardan etkilenmeleri, yapılan intihalleri araştıran ve bilen insanlar var. Örneğin Virginia Woolf’un Orlandosu ile Aziz Nesin’in Betüş’ünün ana fikri aynıdır.

Ama ayrıntılı olarak etkilenmek okur olarak kabul edilecek bir şey değildir. Belli ki Elif Şafak, Zadie Smith’ten çok etkilenmiş ve esinlenmiş. Zadie Smith’in başarısı çok iyi bildiği ve içinden geldiği insanları yazması. Elif Şafak o insanları o kadar iyi tanıyor mu? Bilemiyorum. Hayatından göç etmemiş bir aileden değilsen o hikayeyi yazman zor olur. Hikaye oturmaz, sahte olur.

Elif Şafak da bilmediği bir dünyayı yazıyor, tabii olayların içinde değil ve böylece de daha önce okuduğu kitaplardan, duyduğu öykülerden izlediği filmlerden etkileniyor ve öyle yazıyor. Ben bir kitap yazıp alkış alacağım diye kitap yazılınca böyle durumlar olabiliyor. Ben çevirirken bile o dünyaya girmeye çalışıyorum.”

Elif Şafak’a sorduk

Konuyu Doğan Kitap Kurumsal İletişim Müdürü Özlem Yaşarlar aracılığıyla yazar Elif Şafak’a sorduk. Ancak gazetemiz baskıya girdiğinde henüz Şafak’tan cevap gelmemişti.

Neredeyse aynı cümleler

Benzerliğin böylesi, “Bowden’ın oturma odası yolun altında kalıyordu ve pencerelerinde parmaklıklar vardı, bu yüzden bütün görüntüler kısmiydi. Clara genelde ayaklar, tekerlekler, egzoz boruları ve sallanan şemsiyeler görürdü. Böyle anlık görüntüler çok şey anlatırdı: Canlı bir hayal gücü, yıpranmış bir dantelden, yamalı bir çoraptan, yere yakın sallanan ve daha iyi günler görmüş bir çantadan bir sürü duygulu öykü çıkarabilirdi.” (İnci Gibi Dişler, s. 30, Everest Yayınları)

Aynı oyun: “Oturma odasındaki halının üstünde bağdaş kurup oturur, tavana yakın küçük pencerelere bakardı ağzı açık. Dışarıda sağa sola akıp duran çılgın bir bacak trafiği olurdu. İşe giden, alışverişten dönen ya da yürüyüş yapan yayalar. ... (İskender, s. 135, Doğan Kitap)

ETİKETLER

0
Yorum Yazın
Gönder
Yorumlar
  • Petar TsonevYrd.Doç.Dr.İ.M.ÇAKMAKÇI’nın İNTİHAL:Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. İ.Murat ÇAKMAKÇI’nın 2010 tarihinde Ankara Üniversitesi Yayınevi tarafından basılan “BULGAR EDEBİYATI" adlı kitabı 2003 yılında daha önce Romanya Bükreş Üniversitesi Yayınevi tarafından yayınlanan Bulgar öğretim üyesi Doç.Dr.R.HAD02.07.2012 01:02
  • Suna KoyuncuHasta olan Türkan SAYLAN ın evi arandığında, gazetelerinde ve köşe yazılarında Türkan Hocaya ne kadar ağır hakaretler ettiği yazıldı internet ortamında. Pekin'e Türkan Saylan'a verilen ödülü almak için gitmiş birde onca söz söylememiş gibi. Allahın tokatı yok ki vursun. Alma mazlumun ahını çıkar aheste aheste. Yaparsan sahtekarlık çıkar işte böyle.05.08.2011 04:05
  • hasan ermanHer bilgiye bu kadar kolay ulasilirken yazarin kariyerine de bakarak boyle bir sey yapacagina kesinlikle ihtimal vermiyorum.cevirmenler kasitli olabilirler.05.08.2011 03:05
  • Dennis BergkampAşk güzeldi derviş olasım geldi kitabı okurken:))05.08.2011 02:05
  • CENGİZ KESKİNMAALESEF ISMARLAMA KİTAP YAZIYOR. ÖZELLİKLE AŞK TAM BİR ISMARLAMA.. ALEVİ BEKTAŞİ KÜLTÜRÜNDE YER ALAN KAVRAMLAR VE TERİMLER ( 4 KAPI 40 MAKAM) SÜNNİ BİR TARİKATA SAHİPLENDİRİLMEYE ÇALIŞILMIŞ. BİR TASAVVUF EHLİNİN AĞZINDAN HİÇ ÇIKMAYACAK SÖZLER ŞEMS E SÖYLETTİRİLMİŞ ''AYŞE ANAMIZ'' EBUBEKİRİN KIZI AYŞE ANALIK SIFATINA HİÇDE UYG05.08.2011 01:05